Oltalama (phishing) yoluyla banka veya hesap bilgilerinin ele geçirildiği olaylarda kayıp genellikle dakikalar içinde gerçekleşir, buna karşılık tazminat talebinin kaderi ilk günlerde toplanan kayıtlarla belirlenir. TCK 243-245, 5651 ve KVKK ekseninde ilerleyen bu süreçte en sık görülen kayıp sebebi, geç başlayan ve mercileri karıştıran bir usul planıdır.
İlk Saatlerde Sabitlenmesi Gereken Kayıtlar
Oltalama dosyalarında delil hızla uçucudur: sahte site kapanır, mesaj silinir, oturum kayıtları sistemden düşer. Bu nedenle bildirim ve şikayetten önce ekran görüntüleri, tam bağlantı adresleri, gelen SMS ve e-postaların başlık bilgileriyle birlikte kaydı, işlem saatleri ve dekontlar sabitlenmelidir. Kayıtların salt görüntü olarak değil, tarih ve kaynak bilgisiyle birlikte saklanması ispat değerini belirgin biçimde artırır.
Üç Ayrı Kanalın Aynı Anda İşletilmesi
Mağdurun izleyeceği yollar birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır ve her birinin kendi usulü vardır:
- Ceza kanalı: bilişim sistemine hukuka aykırı erişim ve banka ile kredi kartlarının kötüye kullanılması iddialarıyla Cumhuriyet başsavcılığına şikayet
- Erişim kanalı: 5651 kapsamında sahte içerik ve taklit siteye ilişkin kaldırma veya erişim engelleme talebi
- Veri kanalı: kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirildiği iddiasıyla veri sorumlusuna başvuru ve KVKK yolunun işletilmesi
Tazminat talebi ise bu kanallardan bağımsız olarak, zararın ve sorumluluğun ortaya konduğu ayrı bir dosyada ilerler.
Bankaya Yönelik Talepte Tartışmanın Gerçek Ekseni
Uygulamada tartışma, mağdurun bilgilerini paylaşıp paylaşmadığı ikilemine sıkıştırılmaktadır. Oysa asıl inceleme konusu, ödeme hizmeti sağlayıcısının işlem sırasında olağandışı hareketi tespit eden güvenlik düzeneklerini işletip işletmediği, doğrulama adımlarının niteliği ve müşteriye yapılan bilgilendirmenin yeterliliğidir. Bu yüzden talep dilekçesinde işlem günlükleri, doğrulama kayıtları ve limit değişikliklerine ilişkin kayıtların ilgili kurumdan istenmesi açıkça talep edilmelidir; bu kayıtlar mağdurun elinde bulunmadığından, celbi istenmeden yapılan bir ispat planı baştan eksiktir.
Usule Aykırı İşlemin En Sık Görülen Üç Biçimi
- Şikayet dilekçesinde zarar kalemlerinin hiç gösterilmemesi ve sonradan tazminat dosyasında dayanak kalmaması
- Talebin yanlış mercie yöneltilmesi ve dosyanın esasa girilmeden usulden reddi
- Kayıtların saklanma süresi dolduktan sonra celp talebi yapılması
Sonuç Yerine
Oltalama dosyalarında sonucu belirleyen şey iddianın gücünden çok, kaydın zamanında alınmış olmasıdır. Her olayın teknik akışı, kullanılan ödeme aracı ve tarafların sıfatı farklı bir strateji gerektirir. Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; kendi olayınızda hangi kanalın hangi sırayla işletileceği konusunda hukuki destek almanız önerilir.