Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve seslerde en büyük risk, içeriğin hukuki nitelendirmesi değil; başvuru hazırlanırken delilin ortadan kalkmasıdır. Paylaşım silinir, hesap kapanır, bağlantı çalışmaz hâle gelir. Bu nedenle TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK çevresinde yürüyecek süreçte ilk saatler belirleyicidir.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
- İçeriğin tam bağlantı adresi, paylaşım tarihi ve saati ile birlikte kaydedilmesi
- Ekran görüntüsü yerine, sayfanın tamamını kapsayan ve tarih gösteren kayıt alınması
- Video veya ses dosyasının indirilerek özgün hâliyle saklanması
- Yorum, paylaşım ve mesajlaşma gibi yayılmayı gösteren verilerin ayrıca kaydedilmesi
- Delilin değişmediğini gösterecek biçimde noter tespiti veya elektronik tespit yoluna başvurulması
Nitelendirmeyi Erken Daraltmamak
Deepfake içerikler tek bir kalıba oturmaz. Somut olayın özelliğine göre kişilik haklarına saldırı, özel hayatın gizliliğinin ihlali, hakaret, müstehcenlik veya dolandırıcılık gibi farklı hükümler gündeme gelebilir. Suç duyurusunda olayın anlatımı olabildiğince nesnel yapılmalı, hukuki nitelendirme dar bir başlıkla sınırlandırılmamalıdır. Böylece soruşturmanın kapsamı olayın tamamını içerir.
Yayının Durdurulması ile Ceza Süreci Ayrı Yürür
İçeriğin erişime kapatılması talebi ile fail hakkında yürütülecek soruşturma birbirinden farklı yollardır ve aynı anda ilerletilebilir. Erişimin engellenmesi yoluna gidilirken içeriğin adresi tek tek belirtilmelidir; genel ifadelerle yapılan talepler uygulamada sonuçsuz kalır. Ceza sürecinde ise içeriğin nereden yüklendiğinin tespiti için bağlantı kayıtlarının zamanında istenmesi önem taşır.
Kaynak Tespitinde Gerçekçi Beklenti
Anonim hesaplardan yapılan paylaşımlarda faile ulaşmak, servis sağlayıcı kayıtlarına ve bu kayıtların saklama süresine bağlıdır. Bu nedenle başvuruda, hangi platformdan hangi verinin istenmesi gerektiği somut biçimde yazılmalıdır. Ayrıca içeriğin yapay olarak üretildiğine ilişkin teknik inceleme talebi de baştan dile getirilmelidir.
Kişisel Veri Boyutunun Atlanmaması
Sahte içerik bir kişinin yüzünü, sesini veya kimlik bilgilerini kullanıyorsa, olayın kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi boyutu da bulunur. Bu boyut, içeriğin kaldırılmasına yönelik idari başvuru yolunu ayrıca açabilir ve ceza sürecinden bağımsız işler.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dijital delilin korunması ve başvuru yolunun seçimi olayın ayrıntısına göre değişir; içeriği kaydettikten sonra vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.