Sosyal medya, e-posta veya kurumsal panel hesabının başkasının eline geçmesi çoğu zaman iki ayrı süreci aynı anda başlatır: failin cezai sorumluluğu ve hesap üzerinden yayılan içeriğin ortadan kaldırılması. Bu iki hattın delil ihtiyacı aynı değildir. Karıştırıldığında en sık görülen sonuç, elde edilen kaydın usule aykırı biçimde toplanmış olması nedeniyle dosyada değerlendirilememesidir.
Delilin Ömrü Kısadır, Önce Sabitleyin
Ele geçirilen hesapta fail genellikle ilk saatlerde iz temizler: gönderiler silinir, oturum kayıtları kapatılır, kurtarma e-postası değiştirilir. Bu nedenle şikâyet dilekçesi yazılmadan önce ekran görüntüsü değil, tarih ve saat bilgisini de taşıyan bütünlüklü kayıt alınmalıdır. Platformun oturum geçmişi, giriş yapılan cihaz listesi, şifre değişikliği bildirim e-postaları ve varsa iki adımlı doğrulama uyarıları tek klasörde toplanmalıdır. Erişim sağlayıcı nezdindeki trafik kayıtlarının 5651 sayılı Kanun çerçevesinde belirli bir süre saklandığı; bu sürenin dolmasından sonra talep edilse dahi kaydın bulunamayabileceği gözden kaçırılmamalıdır.
Kaydın Hukuka Uygun Elde Edilmesi
Mağdurun kendi hesabına ait kayıtları alması ile karşı tarafın cihazına veya hesabına erişerek delil toplaması tamamen farklı iki durumdur. İkincisi, TCK 243-245 kapsamındaki bilişim sistemine hukuka aykırı erişim tartışmasını bu kez mağdur aleyhine doğurabilir. Şüphelinin cihazından alındığı iddia edilen kayıtlar, ispat değeri bakımından da tartışmaya açıktır. Doğru yol, delilin toplanmasını soruşturma makamına bırakmak ve talep edilecek kayıtları dilekçede kaynağıyla birlikte açıkça göstermektir.
Ceza Dosyası ile Kaldırma Talebinin Ayrışması
İçeriğin yayından kaldırılması, ceza soruşturmasının sonucunu beklemez. Kişilik haklarını ihlal eden yayınlar için 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi ve içeriğin kaldırılması yolu ayrı işler. Paylaşımda kimlik, iletişim veya sağlık bilgisi gibi kişisel veri yer alıyorsa KVKK (6698 sayılı Kanun) çerçevesinde veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet hattı devreye girer. Aynı olayda üç ayrı merci söz konusu olabileceği için hangi talebin nereye yöneltildiği bir tabloda izlenmelidir.
Usule Aykırı İşlemin Yarattığı Kayıplar
- Kaldırma talebinin ceza şikâyetiyle aynı dilekçeye sıkıştırılması ve yayının haftalarca ayakta kalması
- Trafik kaydı talebinin saklama süresi dolduktan sonra yapılması
- Kişisel veri boyutu için veri sorumlusuna başvuru basamağının atlanması
- Ekran görüntüsünün kaynak adres ve tarih bilgisi olmadan sunulması
Dosya Açılmadan Önceki Kontrol
- Hesabın kurtarılması ve oturumların sonlandırılması belgelenir.
- Yayılan içeriğin tam listesi bağlantı adresleriyle çıkarılır.
- Zarar doğuran işlem varsa (mesaj, para talebi, sahte paylaşım) ayrı başlıkta toplanır.
- Talepler merci bazında ayrıştırılıp aynı gün içinde yola çıkarılır.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her hesap ihlali kendi teknik ve hukuki koşulları içinde değerlendirilir. Olayın kapsamı, mağduriyetin boyutu ve platformun konumu farklı bir yol haritası gerektirebileceğinden, süreç başlatılmadan önce dosyanızın bir hukukçu tarafından incelenmesi yerinde olur.