Oltalama saldırılarında zarar iki koldan doğar: kişisel bilgilerin ele geçirilmesi ve genellikle bunun hemen ardından gerçekleşen para transferi. Mağdurun ilk saatlerde yapması gerekenler ise üç ayrı yöne bakar; sahte sayfanın kayıt altına alınması, ödeme hattının durdurulmaya çalışılması ve içeriğin yayından kaldırılması. Bu üçü aynı dilekçeye sıkıştırıldığında hiçbiri zamanında sonuç vermez.
Sahte Sayfa Kaybolmadan Kaydedilmeli
Oltalama siteleri kısa ömürlüdür; çoğu birkaç gün içinde kapanır veya adres değiştirir. Bu nedenle sayfanın tam adresi, açılış görüntüsü, form alanları ve varsa yönlendirdiği ikinci adres kaydedilmelidir. Mağdura ulaşan mesajın kaynağı da aynı ölçüde önemlidir: kısa mesaj gönderici başlığı, e-postanın başlık bilgileri ve mesajın geldiği saat kaydedilmelidir. Bu veriler olmadan yapılan başvuru, hangi içeriğin kaldırılmasının istendiğini dahi belirsiz bırakır.
Para Hattının Ayrı İzlenmesi
- Transferin gerçekleştiği saat ve tutarın dekonttan çıkarılması
- Paranın gönderildiği hesap veya cüzdan bilgisinin kaydedilmesi
- Bankaya yapılan bildirimin saatinin ve kanalının belgelenmesi
- Kart bilgisi paylaşıldıysa kartın kapatılma anının kayda geçirilmesi
- Şüpheli işlemin ardından yapılan ek denemelerin listelenmesi
Kaldırma ve Erişim Engelleme Talebi
Sahte sayfanın veya paylaşılan içeriğin yayından çıkarılması, ceza soruşturmasının sonucundan bağımsız yürüyen bir taleptir. 5651 sayılı Kanun çerçevesindeki içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi yolu ile içerik veya yer sağlayıcıya yapılacak başvurular ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Sayfada kimlik, iletişim veya finansal bilgi yer alıyorsa, KVKK (6698 sayılı Kanun) kapsamındaki başvuru hattı da devreye girer. Her talebin muhatabı ve tarihi tek bir tabloda izlenmelidir.
Cezai Boyut ve Delilin Elde Ediliş Biçimi
Fiil, TCK 243-245 kapsamındaki bilişim sistemine yönelik suçlar ile diğer suç tipleri bakımından değerlendirilebilir. Ancak mağdurun failin sistemine erişmeye çalışması, karşı tarafın hesabını incelemeye kalkışması veya üçüncü kişilerin yazışmalarına ulaşması, bu kez kendi aleyhine bir tartışma doğurur. Delilin toplanması talebi, kaynağı gösterilerek soruşturma makamına yöneltilmelidir.
İlk Yirmi Dört Saatin Sırası
- Şifreler değiştirilir, oturumlar sonlandırılır, iki adımlı doğrulama açılır.
- Banka bildirimi yapılır ve saat kaydedilir.
- Sahte sayfa ve mesaj bütünüyle kayda alınır.
- Şikâyet ile kaldırma talebi ayrı ayrı hazırlanır.
- Sonraki günlerde ortaya çıkan yeni işlemler aynı dosyaya eklenir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; olayın tekniği ve zararın büyüklüğü izlenecek yolu değiştirebilir. Oltalama şüphesi doğduğu anda hem bankaya hem de hukuki desteğe aynı gün içinde başvurulması, kaybın sınırlanması bakımından önem taşır.