Oltalama yoluyla gerçekleşen hesap ele geçirme olaylarında kayıp, çoğu zaman dakikalar içinde yaşanır; buna karşılık delillerin toplanması günler alır. Bu asimetri nedeniyle olay sonrası ilk saatlerde atılan adımlar, hem ceza soruşturmasının hem de tazminat talebinin kaderini belirler. Aşağıda TCK 243-245, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde konu ele alınmaktadır.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
- Bankaya ve ödeme kuruluşuna derhal bildirim yapılması, bildirim saatinin kayda geçirilmesi.
- Sahte site adresi, gelen mesaj ve e-postaların silinmeden saklanması.
- Cihazda değişiklik yapılmaması, format atılmaması.
- İşlem dekontlarının ve hesap hareketlerinin dökümünün alınması.
Mağdurun en sık yaptığı hata, sahte mesajı silmek veya cihazı temizlemektir. Bu davranış, saldırının nasıl gerçekleştiğini gösteren teknik izleri de ortadan kaldırır.
Log ve Trafik Kayıtlarının Elde Edilmesi
İnternet ortamındaki suçlarda belirleyici delil, çoğu zaman erişim ve işlem kayıtlarıdır. Bu kayıtlar üçüncü kişilerin elinde bulunur ve belirli saklama süreleri sonunda erişilemez hale gelebilir. Bu nedenle şikayet dilekçesinde, ilgili kurum ve kuruluşlardan hangi kayıtların istenmesi gerektiği tarih aralığı verilerek açıkça talep edilmelidir. Genel ifadelerle yapılan talepler, kayıtların zamanında celbini güçleştirir.
Ceza ve Hukuk Yolunun Birlikte Yürütülmesi
Phishing olayında ceza şikayeti ile maddi zararın tazmini birbirini tamamlar. Ceza dosyasında toplanan teknik veriler, tazminat davasında ispat malzemesi olarak kullanılabilir. Bu nedenle iki süreç arasında bilgi akışı planlanmalı; ceza dosyasından belge örneği alınabilmesi için gerekli başvurular zamanında yapılmalıdır.
Sorumluluğun Kimde Olduğu Tartışması
Bu tür olaylarda tartışma genellikle iki noktada yoğunlaşır: sistemin güvenlik tedbirlerinin yeterli olup olmadığı ve kullanıcının kendi bilgilerini paylaşmakta kusurlu davranıp davranmadığı. Bu nedenle işlem akışının teknik olarak nasıl gerçekleştiği, hangi doğrulama adımlarının uygulandığı ve olağandışı işlem uyarısı verilip verilmediği ayrıntılı biçimde ortaya konmalıdır. Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirildiği durumlarda KVKK kapsamındaki başvuru yolu da ayrıca değerlendirilmelidir.
Usul Yönünden Dikkat Edilecekler
Şikayet ve dava dilekçelerinde olay anlatımının teknik ve kronolojik olması gerekir. Yetkili mercinin yanlış belirlenmesi ve zamanaşımı sürelerinin gözden kaçması, teknik olarak güçlü bir dosyanın dahi sonuçsuz kalmasına yol açabilir.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir. Dijital delil kaybı hızla gerçekleştiğinden, olayın hemen ardından bir hukukçuyla iletişime geçmek elinizdeki seçenekleri korumanızı sağlar.