Bir hesabın ele geçirilmesinde, sızdırılan müşteri listesinde ya da izinsiz erişilen bir kayıt sisteminde asıl kayıp çoğu zaman ihlalin kendisi değil, ihlali gösterecek kaydın kaybolmasıdır. Bu rehber, veri ihlali sonrasında platforma yapılan başvuruyu bir şikâyet metni gibi değil, ileride kullanılacak delili üreten bir usul işlemi gibi kurmaya odaklanır.
İlk saatlerde neyin kaydı alınır
Platformlar log kayıtlarını sınırlı süre tutar; oturum bilgileri, IP kayıtları ve cihaz geçmişi aylar sonra istendiğinde çoğu kez artık mevcut değildir. Bu nedenle ihlalin fark edildiği anda rastgele ekran görüntüsü toplamak yerine bütünlüğü bozulmamış kayıt üretmek gerekir: hesap etkinlik dökümünün dışa aktarılması, bildirim e-postalarının başlık bilgileriyle birlikte saklanması, değişen şifre ve iletişim adreslerinin tarih sırasıyla listelenmesi.
Başvuru metninin kendisi bir delildir
Platforma yazılan talebin içeriği, sonraki aşamada karşı tarafın savunmasını da şekillendirir. Talep muğlak yazıldığında gelen yanıt da muğlak olur ve dosyaya "bildirim yapılmıştır" demek dışında katkı sunmaz. Başvuruda hangi kaydın, hangi tarih aralığı için ve hangi hukuki sebeple istendiği ayrı ayrı belirtilmeli; yanıtın kendisi ve geliş tarihi dosyaya konulmalıdır.
Usule aykırı işlem delili nasıl değersizleştirir
Hukuka aykırı yolla elde edilen delil, ceza yargılamasında değerlendirme dışı bırakılır. Uygulamada en sık görülen hata, mağdurun kendi imkânlarıyla karşı tarafın hesabına erişmeye çalışması ya da üçüncü kişilerin yazışmalarını izinsiz ele geçirmesidir. Bu davranış, TCK'nın 243-245. maddelerinde düzenlenen bilişim alanındaki suçlar bakımından kişinin kendi konumunu tersine çevirebilir. Kayıt talebi, yetkili merci veya adli makam kanalıyla yürütülmelidir.
Üç hattı ayrı yürütmek
Aynı olay birbirinden bağımsız üç hatta ilerleyebilir: 6698 sayılı KVKK kapsamında önce veri sorumlusuna başvuru, sonuç alınamazsa Kurul'a şikâyet; kişilik hakkı ihlali sürüyorsa 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talebi; suç oluşturan fiil için savcılığa şikâyet. Veri sorumlusuna başvuru aşaması tüketilmeden şikâyet yolu usulen işletilemez; bu sıra atlandığında dosya esasa hiç girilmeden döner.
Dosya kapanmadan kontrol edilecekler
- Kayıtların dışa aktarıldığı tarih ve yöntem not edildi mi?
- Başvuru ve yanıt tarihleri tek bir zaman çizelgesinde mi?
- Talep, hangi veri kategorisi için yapıldığı belirtilerek mi yazıldı?
- Ceza, idari ve özel hukuk hatları için ayrı klasör tutuluyor mu?
- Delilin elde ediliş biçimi tartışmaya açık mı?
Buradaki değerlendirmeler genel bilgilendirme amaçlıdır. İhlalin türü, verinin niteliği ve platformun tabi olduğu düzen usulü değiştirebileceğinden, dosyanızın ayrıntılarını bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz yerinde olur.