Bir veri ihlalinin ardından atılacak adımlar iç içe geçmiş üç ayrı hattan oluşur: KVKK kapsamındaki bildirim yükümlülüğü, TCK 243 ve devamı maddelerinde tanımlanan bilişim suçları bakımından şikâyet ve 5651 sayılı Kanun çerçevesinde yayılmış içeriğin durdurulması. Bu üç hattın işleyişi, süresi ve muhatabı farklıdır. Birini diğerinin yerine koymak, en çok zaman kaybettiren hatadır.
Delilin Kaçmadan Sabitlenmesi
Dijital içerik hızla değişir; bu yüzden ilk saatlerde yapılacak iş tespittir. Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir. Görüntünün tarih ve saat bilgisiyle birlikte, URL adresi tam olarak görünecek şekilde alınması, mümkünse noter aracılığıyla ya da güvenli bir tespit yöntemiyle belgelenmesi gerekir. Paylaşımın kaynağına ilişkin bağlantılar, yeniden paylaşan hesaplar ve içeriğin ilk görüldüğü an ayrı ayrı not edilmelidir.
İhlal Bildirimi Hattı
- İhlalin öğrenildiği anın kayda geçirilmesi
- Etkilenen veri kategorileri ve yaklaşık ilgili kişi sayısının belirlenmesi
- Kurula yapılacak bildirimin, öngörülen kısa süre içinde tamamlanması
- İlgili kişilere yapılacak bildirimin içeriği ve yöntemi
- Alınan teknik ve idari tedbirlerin tarihli olarak kayıt altına alınması
Bildirim yükümlülüğünün gecikmesi, ihlalin kendisinden bağımsız bir yaptırım sebebi oluşturabilir. Bu nedenle olay müdahale kayıtlarının saat bazında tutulması, sonraki savunmanın temelini oluşturur.
İçerik Kaldırma Talebinin Teknik Doğruluğu
Erişimin engellenmesi veya içeriğin çıkarılması taleplerinde en yaygın ret sebebi, talebin somut adres bazında değil site geneline yönelik olarak kurulmasıdır. Talep, her bir içeriğin doğrudan bağlantısını gösterecek biçimde listelenmelidir. Ayrıca hangi hakkın ihlal edildiğinin ve içeriğin kişiyle bağının açıkça ortaya konması gerekir; talep metni ne kadar genel olursa, inceleme o kadar sınırlı sonuç doğurur.
Ceza Hattı ile Tedbir Hattının Ayrılması
Sisteme hukuka aykırı erişim, verilerin bozulması veya ele geçirilmesi gibi fiiller bakımından şikâyet süreci ayrı yürür ve burada log kayıtları, IP eşleştirmeleri ile sistem günlükleri belirleyicidir. Bu kayıtların saklama süreleri sınırlı olduğundan, muhafazasına yönelik talebin erken iletilmesi gerekir. Tedbir hattı ise sonucu beklemeden işletilmelidir; ceza soruşturmasının bitmesini beklemek, yayılmayı durdurma imkânını ortadan kaldırır.
Sonrası: Kayıtların Düzeltilmesi
İçerik kaldırıldıktan sonra arama motoru sonuçlarında ve önbelleklerde kalan izler için ayrıca talep gerekebilir. Bu aşamada da adres listesi ve tespit belgeleri yeniden kullanılacağından, ilk günden itibaren düzenli tutulan bir dosya, süreci baştan sona kolaylaştırır.
Aktarılan bilgiler genel niteliktedir. İhlalin kapsamı ve içeriğin yayıldığı mecralar izlenecek yolu değiştirdiğinden, somut olayda hukuki destek alınması önerilir.