Oltalama saldırılarında kaybedilen para kadar önemli bir başka şey daha vardır: kayıtların ömrü. Bağlantı kayıtları, alan adı barındırma verileri ve hesap hareketleri zamanla silinebildiğinden, TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve kişisel veri mevzuatı ekseninde yürüyen bu dosyalarda delil zinciri ilk saatlerde kurulur. Bu rehber, phishing mağdurunun teknik izleri hukuken kullanılabilir hâle nasıl getireceğini anlatıyor.
İlk Aşamada Dondurulması Gereken Kayıtlar
Saldırının fark edildiği an, kanıtların bozulmadan sabitlenmesi gereken andır. Cihazı biçimlendirmek, sahte siteye tekrar girmek ya da mesajı silmek çoğu zaman geri dönüşsüz kayıp yaratır. Öncelikle korunması gerekenler:
- Oltalama mesajının başlık bilgileriyle birlikte tam hâli (yalnızca ekran görüntüsü değil)
- Tıklanan bağlantının tam adresi ve yönlendirme zinciri
- Cihazın olay anındaki tarih-saat ayarı ve bağlantı kaydı
- Bankaya veya ödeme kuruluşuna yapılan ilk bildirimin saati
Ekran Görüntüsü Neden Tek Başına Yetmez?
Ekran görüntüsü, içeriğin varlığını gösterir ama kaynağını, üretildiği anı ve değiştirilip değiştirilmediğini göstermez. Bu nedenle görüntünün yanına özgün dosyanın kendisi, mesajın kaynak kodu ve mümkünse noter aracılığıyla ya da adli bilişim yöntemiyle alınmış tespit eklenmelidir. Cihazın imajının alınması, sonraki aşamada karşı tarafın sonradan üretildi savunmasını büyük ölçüde etkisizleştirir.
Bağlantı Kayıtlarına Ulaşmanın Yolu
Trafik ve içerik kayıtlarının belirli sürelerle tutulması ve talep edilmesi usule bağlıdır; bu kayıtlar doğrudan mağdur tarafından değil, soruşturma makamının talebiyle temin edilir. Şikâyet dilekçesinde alan adının, sunucu bilgisinin ve olay saatinin açıkça yazılması, kayıtların silinmeden istenebilmesini sağlar. Talebin gecikmesi, teknik olarak var olan delilin hukuken elde edilemez hâle gelmesine yol açar.
Para Akışının Belgelenmesi
Phishing dosyalarında maddi zarar, çoğu kez birden çok hesap üzerinden dağıtılır. Bu nedenle yalnızca ilk çıkış işlemi değil, alıcı hesap bilgileri, işlem saatleri ve varsa aracı ödeme kuruluşu kayıtları da talep edilmelidir. Bankaya yapılan bildirimin saati, kusur paylaşımı tartışmasında belirleyici olabildiğinden çağrı kaydı numarası ve yazılı başvurunun örneği saklanmalıdır.
Zinciri Kıran Usul Hataları
- Şikâyetin failin kimliği belirlenemediği gerekçesiyle geciktirilmesi; fail bilinmese de şikâyet yapılabilir.
- Delilin başkasının hesabına veya cihazına izinsiz erişimle elde edilmesi, bu durumda delilin değerlendirme dışı kalması.
- Aynı olay için ceza şikâyeti yapılırken maddi zararın tazminine ilişkin hukuki yolun hiç planlanmaması.
- Kişisel verilerin hukuka aykırı ele geçirilmesi boyutunun dilekçede ayrıca belirtilmemesi.
Bu metin genel bilgilendirme niteliğindedir ve her saldırının teknik seyri farklıdır. Kayıtların saklama süreleri sınırlı olduğundan, olayı fark ettiğiniz gün hem teknik hem hukuki desteği eş zamanlı devreye almanız önerilir.