İnternetteki bir içerik hem kişilik haklarını ihlal ediyor hem de bir suç oluşturuyorsa iki yol aynı anda işletilir: 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talebi ile Cumhuriyet başsavcılığına yapılacak suç duyurusu. Bu iki yolun mercii, süresi ve delil ihtiyacı farklıdır; karıştırılması hak kaybına yol açar.
İki Yolun Ayrımı
- Erişimin engellenmesi: sulh ceza hâkimliğinden istenir, amaç ihlalin devamını durdurmaktır. Hâkimlik talebi duruşma yapmaksızın kısa sürede karara bağlar ve karara itiraz yolu açıktır.
- Suç duyurusu: savcılığa yapılır, amaç failin cezai sorumluluğunu tespit ettirmektir. TCK 243-245 hükümleri ile hakaret, tehdit ve özel hayata ilişkin suçlar gündeme gelebilir.
- Veri koruma boyutu: içerik kişisel veri işleme niteliği taşıyorsa KVKK kapsamındaki başvuru yolu ayrıca değerlendirilir.
Dijital Delil Kaybolmadan Sabitlenmeli
İçerik her an silinebilir. Bu nedenle ilk adım ekran görüntüsüyle yetinmek değil; içeriğin bulunduğu tam bağlantı adresini, tarih ve saat bilgisini, hesap kimliğini ve mümkünse sayfanın kaynak kodunu kapsayan bir tespit yapmaktır. Noter aracılığıyla ya da mahkemeden istenecek delil tespitiyle alınan kayıtlar, sonradan üretildiği itirazına karşı daha dayanıklıdır.
Kaynak ve trafik bilgisi
Faili belirlemek için gereken bağlantı kayıtları yer sağlayıcı ve erişim sağlayıcı nezdindedir ve saklama süreleri sınırlıdır. Bu nedenle suç duyurusu dilekçesinde ilgili kayıtların ivedilikle istenmesi açıkça talep edilmelidir.
Talebin Ölçülü Kurulması
Erişim engeli talebinde en sık yapılan hata, ihlalin bulunduğu tek bir bağlantı yerine sitenin tamamının engellenmesini istemektir. Ölçülülük gereği talebin ihlalin gerçekleştiği içerikle sınırlı tutulması kabul edilebilirliği artırır. Dilekçede ihlalin hangi kişilik hakkına, hangi ifadeyle ve hangi tarihte yöneldiği tek tek gösterilmelidir.
Zaman Yönetimi
Şikâyete bağlı suçlarda süre, fiilin ve failin öğrenilmesiyle işlemeye başlar; internet ortamında failin belirlenmesi çoğu zaman gecikir. Bu nedenle içerik tespit edilir edilmez suç duyurusunun yapılması, fail bilinmese dahi soruşturmanın başlatılması bakımından önemlidir. Erişim engeli kararı alınmış olması ceza soruşturmasının yürütülmesine engel değildir.
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır; içeriğin niteliği ve platformun bulunduğu ülke izlenecek yolu değiştirebilir. Delil kaybı riski yüksek olduğundan süreci başlatmadan önce hukuki görüş almanız faydalı olacaktır.