Bir mal ya da hizmetteki ayıp iddiasında en kritik nokta, kusurun varlığından çok bu kusurun hangi anda ve nasıl belgelendiğidir. TBK ve tüketici işlemlerinde TKHK çerçevesinde, HMK usul kuralları altında ayıba dayalı talepleri süre ve ispat açısından planlamak gerekir.
Ayıbın Bildirimi ve Muayene Yükü
Alıcı, teslim aldığı edimi olağan akışa uygun biçimde incelemek ve fark ettiği ayıbı satıcıya uygun sürede bildirmekle yükümlüdür. Bu bildirimin yapıldığını gösteren kayıt tutulmazsa, ileride ayıbın gizli mi açık mı olduğu tartışması taraf aleyhine dönebilir.
Delil Eksikliğinin Doğurduğu Risk
Ayıp dosyalarında en sık kaybedilen unsur, ayıbın teslim anında var olduğunu gösteren delildir. Zaman geçtikçe malın durumu değişir ve kusurun sonradan mı oluştuğu şüphesi güçlenir.
- Teslim tarihini ve ürünün ilk halini gösteren kayıtların bulunmaması
- Ayıp bildiriminin yazılı/iz bırakan bir yolla yapılmaması
- Tespit veya bilirkişi incelemesinin geç talep edilmesi
Talebi Doğru Kurmak
Ayıp halinde seçimlik haklar söz konusudur: sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misli. Dilekçede bu tercihin net ve ölçülebilir yazılması, mahkemenin talebi belirsizlik nedeniyle sınırlamasını önler.
Delil Tespitiyle Zamanı Durdurmak
- Ayıbı fark eder etmez durumu yazılı olarak bildirin ve kaydını saklayın.
- Kusurun kalıcı olmadığı hallerde delil tespiti yoluna erken başvurun.
- Fatura, garanti belgesi ve yazışmaları tek dosyada tarih sırasına koyun.
Bilgilendirme
Ayıba ilişkin süreler ve ispat yükü, işlemin ticari mi tüketici işlemi mi olduğuna göre değişebilir. Somut belgelerinizi bir hukukçuyla değerlendirmeden hak kaybı doğurabilecek adımlardan kaçınmak önemlidir.