Bir sözleşmenin karşı tarafça ihlal edildiğini düşünmek yeterli değildir; bu ihlali hukuken sonuç doğuracak biçimde ortaya koymak gerekir. İşte bu noktada ihbar ve temerrüt kavramları devreye girer. Doğru zamanda ve doğru biçimde yapılan bir ihtar, sonraki tüm talepler için sağlam bir zemin oluşturur. Bu rehber, konuyu Borçlar Kanunu ekseninde ispat düzeni açısından ele alır.
Temerrüt ve İhtarın İşlevi
Bir borcun ifasında gecikilmesi tek başına her sonucu doğurmaz; çoğu halde borçlunun temerrüde düşürülmesi için ona bir ihtar gönderilmesi gerekir. Bu ihtar, edimin belirli bir sürede yerine getirilmesini ister ve süre sonunda borçlu temerrüde düşmüş sayılır. Vadenin belirli olduğu bazı hallerde ise ayrıca ihtara gerek kalmaz. İhtarın içeriği, tarihi ve karşı tarafa ulaştığı an bu nedenle kayıt altına alınmalıdır.
İhlal Sonrası Seçenekler
Sözleşme ihlal edildiğinde alacaklının önünde genellikle birkaç yol açılır: ifayı ve gecikme zararını istemek, ifadan vazgeçip olumlu zararı talep etmek veya koşulları varsa sözleşmeden dönmek. Hangi yolun seçileceği, gönderilecek ihtarın içeriğini de belirler. Bu nedenle ihtar, düşünülmeden atılan bir adım değil, sonraki stratejiyi şekillendiren bir tercih anıdır.
İspat İçin Belge Düzeni
- Sözleşmenin imzalı metni ve varsa ek protokoller.
- İfa edilen ve edilmeyen edimleri gösteren teslim, fatura ve ödeme kayıtları.
- Gönderilen ihtar ve karşı tarafın yanıtları ile tüm yazışmalar.
Zararın Somutlaştırılması
İhlalden doğan zararın talep edilebilmesi için zararın varlığı ve miktarı somut biçimde ortaya konmalıdır. Soyut ifadelerle değil, hesaplanabilir kalemlerle desteklenen bir talep daha güçlüdür. Sözleşme tüketici işlemi niteliğindeyse TKHK kaynaklı farklı bir usul ve merci gündeme gelebileceğinden, ilişkinin niteliği en baştan belirlenmelidir. Uyuşmazlık ticari nitelikteyse dava öncesi arabuluculuk aşaması da hesaba katılmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Sözleşme ihlalinde izlenecek yol, gönderilecek ihtarın içeriği ve süreler dosyaya göre değiştiğinden, adım atmadan önce hukuki görüş almanız önerilir.