Mahkûmiyet hükmü kesinleştikten sonra süreç bitmez; infaz aşaması kendi içinde ayrı bir usul disiplinine sahiptir. CMK, TCK ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun çerçevesinde bu rehber, infaz hesabına ilişkin itirazların hangi mercie, hangi sürede yapılacağını ve usule aykırı işlemin nasıl önleneceğini ele alır.
İnfaz Hesabı Bir Belgedir, Tartışılabilir
Cumhuriyet başsavcılığı infaz bürosu tarafından düzenlenen müddetname, hükümlünün ceza infaz kurumuna girdiği tarihi, koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tarihlerini gösterir. Bu belge idari bir hesaplamadır ve hatalı olabilir. Gözaltı ile tutuklulukta geçen sürelerin mahsubu, birden fazla hükmün toplanması ve suç tarihine göre uygulanacak infaz rejiminin belirlenmesi en sık hata yapılan başlıklardır.
Doğru Merci Ayrımı
İnfaz aşamasındaki başvurular birbirinden farklı mercilere yöneltilir:
- İnfaz hesabına ve savcılık işlemlerine ilişkin itirazlar infaz hâkimliğine
- Disiplin cezalarına ve kurum uygulamalarına karşı şikâyetler infaz hâkimliğine
- Koşullu salıverilmenin geri alınması gibi kararlara karşı kanun yolu ilgili mahkemeye
Yanlış mercie yapılan başvuru sonuçsuz kalmakla birlikte, asıl kayıp geçen süredir; kısa şikâyet pencerelerinde bu telafi edilemez.
Suç Tarihi ve Uygulanacak Rejim
İnfaz mevzuatında zaman içinde yapılan değişiklikler, suç tarihine göre farklı rejimlerin uygulanmasına yol açar. Aynı ceza miktarı, suçun işlendiği tarihe ve suç tipine göre farklı koşullu salıverilme oranına tabi olabilir. Bu nedenle itiraz dilekçesinde önce suç tarihi, sonra uygulanan rejim, ardından hesabın hangi adımında hata bulunduğu gösterilmelidir. Soyut olarak "hesap yanlıştır" denilmesi inceleme için yeterli dayanak oluşturmaz.
Aşamalı Kontrol Planı
- Kesinleşme şerhli karar ile müddetname yan yana konularak karşılaştırılır.
- Gözaltı, tutukluluk ve adli kontrol dönemleri gün gün listelenir.
- Birden fazla dosya varsa tümü için ayrı hesap çıkarılır.
- Şikâyet süresi, işlemin öğrenildiği tarihe göre takvime işlenir.
- İnfaz hâkimliği kararına karşı itiraz yolu baştan planlanır.
Kapanış
İnfaz hukukunda bir günlük hesap hatası, doğrudan özgürlük süresine yansır; bu nedenle belgelerin erken ve karşılaştırmalı incelenmesi belirleyicidir. Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır, dosyanın kendine özgü koşulları sonucu değiştirebileceğinden hukuki destek alınması gerekir.