Kanun yolu aşaması yeni bir yargılama değil, verilmiş bir hükmün denetimidir. Bu nedenle istinaf ve temyiz dilekçesinde hangi hatanın hangi delile dayanarak ileri sürüldüğü açıkça gösterilmelidir. CMK ve infaz mevzuatı ekseninde en çok tartışılan denetim başlıklarından biri de mahkemenin görevli olup olmadığıdır.
Görev İtirazının Kanun Yolundaki Yeri
Görev, yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Bu nedenle asliye ceza mahkemesinde görülmesi gereken bir dosyanın ağır ceza mahkemesinde ya da tersi bir düzende karara bağlanması, esasa ilişkin tartışmadan bağımsız olarak bozma sebebi oluşturabilir. Suç niteliğinin yargılama sırasında değişmesi halinde görevin de değişip değişmediği ayrıca değerlendirilmelidir. Bu itirazın kanun yolu dilekçesinde açıkça yazılması, denetimin bu yönde yapılmasını kolaylaştırır.
Dilekçeyi Hangi Mercie Vermek Gerekir
İstinaf başvurusu, kararı veren mahkemeye verilen bir dilekçeyle ya da tutanağa geçirilen beyanla yapılır; dilekçe doğrudan bölge adliye mahkemesine gönderilmez. Tutuklu sanık bakımından ceza infaz kurumu müdürlüğüne yapılan beyan da başvuru sayılır. Bu usul atlandığında süre işlemeye devam eder ve başvuru süresinde yapılmamış sayılabilir.
Denetime Elverişli Gerekçe Yazmak
- Hükmün hangi bölümüne itiraz edildiği tek tek belirtilir.
- Eksik değerlendirildiği ileri sürülen delil, dosyadaki yeriyle birlikte gösterilir.
- Toplanmayan delil varsa, sonuca etkisinin ne olacağı açıklanır.
- Usule aykırılık iddiası, tutanaktaki hangi işleme dayandığı belirtilerek yazılır.
- Ceza tayinindeki takdir ve indirim uygulamaları ayrıca ele alınır.
Duruşma Kayıtlarının Değeri
Kanun yolu incelemesinde dosyaya yansımayan hiçbir olgu dikkate alınamaz. Bu nedenle duruşmada dile getirilen ancak tutanağa geçmeyen itirazlar sonradan ileri sürülemez hale gelir. Görüntülü ve sesli kayıt sistemiyle alınan beyanların çözümü istenerek tutanakla karşılaştırılması, çelişkilerin ortaya konması bakımından etkili bir yoldur.
Kesinlik Sınırı ve Yol Karışıklığı
Bazı kararlar niteliği gereği istinaf denetimiyle kesinleşir ve temyize götürülemez. Kesin nitelikteki bir karar için temyiz dilekçesi vermek zaman kaybı yaratır; buna karşılık temyize açık bir kararı yalnızca istinafta tartışıp bırakmak da hak kaybına yol açar. Karar kesinleşmişse artık farklı bir kanal, olağanüstü kanun yolları gündeme gelir ve bunların şartları çok daha dardır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Suçun niteliği, verilen ceza ve dosyanın usul geçmişi kanun yolu stratejisini değiştirdiğinden, süre dolmadan bir ceza avukatının değerlendirmesini almak önemlidir.