Soruşturma evresi, ceza yargılamasının en kısa süreli ve en çok hak kaybı yaşanan aşamasıdır. CMK ekseninde verilen kararların önemli bir kısmına karşı başvuru yolu açıktır; ancak bu yolların her birinin muhatabı ve süresi farklıdır. Dilekçenin doğru yazılması, doğru kapıya verilmesi kadar önemli değildir.
Soruşturmada Başvuruya Konu Olabilen Kararlar
- Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar
- Yakalama, gözaltı ve tutuklamaya ilişkin kararlar
- Arama, el koyma ve iletişimin denetlenmesi gibi koruma tedbirleri
- Adli kontrol kararları ve bunların değiştirilmesi talepleri
- Dosya inceleme ve suret alma taleplerinin kısıtlanması
Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararına İtiraz
Bu kararda dikkat edilecek ilk nokta, itirazın kararı veren makama değil, kanunun gösterdiği hâkimliğe yöneltilmesidir. Yanlış mercie verilen dilekçe, itiraz süresinin durmasını sağlamaz. İkinci nokta ise itiraz metninin, kararda değerlendirilmeyen delili göstermesidir; aynı iddiaların tekrarı, kararın gözden geçirilmesi için gerekçe oluşturmaz. Toplanmasını istediğiniz delil varsa, hangi kaynaktan nasıl temin edileceği somut biçimde yazılmalıdır.
Koruma Tedbirlerine Karşı Başvuru Zinciri
- Karar örneği ve dayanağı olan talep yazısı temin edilir.
- Tedbirin hangi tarihte uygulandığı ve ne kadar süredir devam ettiği belirlenir.
- İtiraz dilekçesinde tedbirin ölçülülüğü somut verilerle tartışılır.
- Reddedilirse tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması talebi ayrıca gündeme getirilir.
Süre Hesabında Tebligat Kritiği
Süreler kural olarak kararın öğrenilmesi ya da tebliği ile işlemeye başlar. Müdafi ile takip edilen dosyalarda tebligatın kime yapıldığı, elektronik tebligat kullanılıyorsa sisteme düşme tarihi kayda geçirilmelidir. Sürenin son gününü beklemek yerine, ara kontrol tarihi belirlemek en etkili koruma yöntemidir. İnfaz aşamasına geçilmiş dosyalarda 5275 sayılı Kanun kapsamındaki şikâyet ve talepler ise ayrı bir hattır ve soruşturma itirazlarıyla karıştırılmamalıdır.
Adım Adım İtiraz Planı
Karar eline ulaşan kişi önce kararın türünü, sonra başvuru yolunu, en son da dilekçe içeriğini belirlemelidir. Bu sıra tersine çevrildiğinde, iyi yazılmış bir dilekçe yanlış kapıda beklerken süre dolar. Dosyada birden fazla karar varsa her biri için ayrı takvim satırı açılması gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir ve somut dosyadaki karar metnini ikame etmez. Ceza soruşturmalarında süreler kısa olduğundan, karar elinize ulaşır ulaşmaz bir avukatla görüşmeniz yerinde olur.