İddianamenin kabulüyle birlikte dosya artık soruşturma değil kovuşturma aşamasındadır ve savunmanın elindeki araçlar da değişir. Bu aşamada en çok zaman kaybettiren teknik sorunlardan biri, davanın görevli mahkemede görülüp görülmediğidir. CMK ve TCK çerçevesinde görev, tarafların iradesine bırakılmayan bir konudur ve yargılamanın her aşamasında dikkate alınır. Aşağıda görev sorununun nasıl ele alınacağı ve tebligattaki gecikmenin savunmayı nasıl daralttığı anlatılmaktadır.
Görev, İtiraz Edilmese de İncelenir
Görevsizlik, taraflar ileri sürmese dahi mahkemece resen gözetilir. Ancak uygulamada sorun aylar sonra fark edildiğinde, o zamana kadar yapılan bazı işlemlerin yenilenmesi gerekebilir; bu da yargılamayı uzatır. Bu nedenle iddianamedeki sevk maddeleri ile eylemin anlatımı, ilk duruşmadan önce karşılaştırılmalıdır. Nitelendirme ile anlatım örtüşmüyorsa, bu husus tutanağa geçirilmelidir.
Nitelendirme Değişirse Ne Olur?
Kovuşturma sırasında eylemin hukuki nitelendirmesi değişebilir. Bu değişiklik, hem görevli mahkemeyi hem de sanığın savunma hazırlığı için ek süre isteme hakkını etkiler. Ek savunma hakkı tanınmadan yapılan nitelendirme değişikliği, sonraki aşamada bozma sebebi olarak ileri sürülebilecek bir usul eksikliğidir.
Tebligat Gecikmesi ve Yokluğunda Yargılama
- Duruşma gününü bildiren davetiye ulaşmazsa, yargılama sanığın yokluğunda ilerleyebilir ve deliller huzurda tartışılamaz.
- Adres kaydı güncel değilse yapılan tebligat geçerli sayılabilir; sonradan öğrenme iddiası ayrıca ispatlanmalıdır.
- Gerekçeli kararın tebliği, kanun yoluna başvuru süresinin başlangıcıdır; bu tebligatın takibi savunmanın kendi sorumluluğundadır.
- Ceza infazına ilişkin bildirimlerde 5275 sayılı Kanun kapsamındaki başvuru süreleri de tebliğ tarihine bağlıdır.
Duruşma Takvimini Delil Takvimine Bağlayın
Savunma tanığının dinlenmesi, dosyaya belge celbi ve bilirkişi raporuna itiraz, ayrı ayrı duruşmalara yayılan işlemlerdir. Her talebin hangi duruşmada ileri sürüleceği ve reddedilirse ne yapılacağı önceden planlanmalıdır. Reddedilen delil talepleri, tutanağa gerekçesiyle geçirildiğinde sonraki aşamalarda tartışılabilir hâle gelir; tutanağa geçmeyen talep ise pratikte yok sayılır.
Kanun Yolu Hazırlığını Kararı Beklemeden Yapın
Gerekçeli karar tebliğ edildiğinde başvuru süresi kısa olduğundan, itiraz noktalarının duruşma boyunca not edilmesi gerekir. Hangi delilin nasıl değerlendirildiği, hangi savunmanın karşılanmadığı duruşma duruşma kaydedildiğinde, başvuru dilekçesi somut dayanaklarla yazılabilir.
Buradaki açıklamalar genel çerçeve sunar; suçun niteliği, dosyadaki deliller ve yargılamanın aşaması sonucu değiştirir. Hakkınızda bir kovuşturma yürütülüyorsa, süreci tek başınıza yönetmek yerine savunmanızı bir hukukçuyla birlikte kurgulamanız önerilir.