İddianamenin kabulüyle birlikte dosya artık soruşturma mantığından çıkar; deliller duruşmada, tarafların huzurunda tartışılır. CMK, TCK ve 5275 sayılı Kanun ekseninde bu yazı, kovuşturma aşamasında ispat faaliyetinin nasıl zamanlanacağını ele alır.
İlk duruşmadan önce yapılacak okuma
Savunmanın hareket alanını belirleyen şey, iddianamenin anlattığı olay örgüsüdür. Dosya okunurken üç sütunlu bir çizelge çıkarılması işi kolaylaştırır: iddia edilen fiil, bu fiili destekleyen delil ve o delilin zayıf noktası. Bu çizelge olmadan yapılan savunma, çoğu zaman iddianamenin sırasını takip eden bir tekrar hâline gelir.
Delil ileri sürmenin doğru zamanı
Delil talepleri mümkün olan en erken aşamada, gerekçesiyle birlikte sunulmalıdır. Talep dilekçesinde delilin neyi ispat edeceğinin açıkça yazılması, reddedilmesi hâlinde bunun tutanağa geçmesini ve sonraki aşamada denetlenebilmesini sağlar. Sadece tanık listesi vermek yerine, her tanığın hangi maddi vakıayı anlatacağını belirtmek gerekir.
Hukuka aykırı delil itirazı
Elde ediliş biçimi tartışmalı bir delil varsa, itirazın duruşma tutanağına geçirilmesi ve hangi işlemin hangi yönden sakat olduğunun somutlaştırılması gerekir. Genel bir hukuka aykırılık iddiası yerine, arama kararının kapsamı, el koyma tutanağının imzaları, iletişim tespitinin kararı gibi noktaların ayrı ayrı gösterilmesi daha etkilidir.
Tanık ve bilirkişi arasındaki çapraz kontrol
- Tanık beyanlarının birbiriyle ve dosyadaki teknik verilerle çelişip çelişmediği karşılaştırılır
- Bilirkişi raporunun dayandığı veri seti ile dosyadaki asıl kayıtlar eşleştirilir
- Rapora itiraz edilecekse, itirazın teknik gerekçesi yazılı olarak sunulur
- Gerekiyorsa uzman görüşü alınması için duruşma takvimiyle uyumlu süre planlanır
Tebligat gecikmesi ve duruşmayı kaçırma riski
Duruşma gününün geç tebliğ edilmesi ya da hiç ulaşmaması, savunma hakkını fiilen kısıtlar. Aynı sorun hüküm aşamasında daha ağır sonuç doğurur: gerekçeli kararın tebliğindeki gecikme, kanun yoluna başvuru takvimini bozar. Bu nedenle dosyanın elektronik takibi ve tebligat adresinin güncel tutulması, savunmanın teknik bir parçası olarak görülmelidir.
Her dosyanın delil yapısı ve suç tipi farklıdır; burada anlatılanlar genel bir çerçevedir. Savunma stratejisinin somut dosyaya göre kurulması için mutlaka profesyonel destek alınmalıdır.