Soruşturmadan kovuşturmaya geçiş, dosyanın yalnızca el değiştirmesi değildir; ispat faaliyetinin mantığı da bu aşamada değişir. CMK ve TCK çerçevesinde yürüyen yargılamada artık deliller mahkeme huzurunda ortaya konulur ve tartışılır. Bu rehber, kovuşturma aşamasında delil eksikliğinden doğan kaybı önlemeye yönelik pratik bir çerçeve sunar.
İddianame Kabul Edildikten Sonra Değişen Denge
İddianamenin kabulüyle birlikte tartışmanın sınırları belirlenir. Bu nedenle iddianamenin dikkatle okunması, hangi olgunun hangi delile dayandırıldığının madde madde çıkarılması ilk iştir. Sanık savunması, iddianamedeki her bir olguya karşılık gelecek biçimde kurulduğunda, savunmanın hangi noktada delil ihtiyacı doğurduğu da netleşir. Genel nitelikte savunmalar, dosyada karşılığı olmayan bir alan bırakır.
Delil Taleplerini Zamanında Sunmak
Tanık dinlenmesi, kamera kaydının getirtilmesi, iletişim verilerinin sorulması veya bilirkişi incelemesi gibi talepler, mümkün olan en erken oturumda ve gerekçeli biçimde sunulmalıdır. Talebin hangi olguyu ispatlamaya yöneldiği açıklanmadığında, mahkemenin bunu davayı uzatmaya yönelik bir istem olarak değerlendirmesi mümkündür. Ayrıca kayıtların saklama süreleri sınırlı olduğundan, geç yapılan talep fiilen karşılıksız kalabilir.
Hukuka Aykırı Delil İtirazının Kayda Geçirilmesi
Mevzuat, hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin hükme esas alınamayacağını öngörür. Ancak bu itirazın etkili olabilmesi için hangi delilin, hangi işlem nedeniyle ve hangi aşamada hukuka aykırı hâle geldiğinin somut biçimde gösterilmesi gerekir. Arama, el koyma ve teknik takip işlemlerine ilişkin karar örnekleri dosyadan temin edilmeli; itiraz genel bir ifadeyle değil, ilgili tutanağa atıfla oturum tutanağına geçirilmelidir.
Tanık ve Bilirkişi Yönetimi
Tanık sayısının çokluğu tek başına bir avantaj sağlamaz; anlatımların birbiriyle ve belge içeriğiyle uyumu belirleyicidir. Bilirkişi raporu geldiğinde ise rapora karşı beyan süresinin kaçırılmaması, itirazların rapordaki hangi hesaba veya varsayıma yöneldiğinin sayfa ve paragraf düzeyinde gösterilmesi gerekir. Rapora süresinde itiraz edilmemesi, sonraki aşamalarda aynı tartışmayı açmayı güçleştirir.
Uyarı
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve savunma stratejisi yerine geçmez. Suç tipi, dosyadaki delil durumu ve yargılamanın aşaması izlenecek yolu esaslı biçimde değiştirdiğinden, hakkında yürüyen bir dosya bulunan kişilerin bireysel hukuki destek alması gerekir.