Ceza dosyalarında sonucu belirleyen çalışmanın büyük bölümü, duruşma salonunda değil soruşturma aşamasında yapılır. CMK, delillerin toplanmasını soruşturmayı yürüten makama bırakmakla birlikte, şüpheli ve mağdur tarafına da delil toplanmasını talep etme imkânı tanır. Bu imkânın zamanında kullanılmaması, dosyanın delil eksikliği ile şekillenmesine yol açar.
Sessiz görünen dönemde ne yapılır
Soruşturmanın gizliliği, tarafın hiçbir şey yapamayacağı anlamına gelmez. Bu dönemde yapılabilecekler arasında, lehe delillerin toplanması yönünde yazılı talepte bulunmak, kaybolma ihtimali olan kayıtların muhafazasını istemek ve ifade öncesinde olay kronolojisini belgelerle birlikte hazırlamak yer alır. İfadeye hazırlıksız girilmesi, sonradan düzeltilmesi güç beyan çelişkileri doğurur.
Delil toplama talebini somutlaştırmak
- Hangi kaydın istendiğini belirtin: kamera görüntüsü, HTS kaydı, banka hareketi, işyeri giriş-çıkış logu.
- Kaydın hangi kurumda tutulduğunu ve tarih aralığını yazın.
- Kaydın hangi vakıayı ispatlayacağını tek cümleyle açıklayın.
- Kaydın saklama süresinin dolmak üzere olduğunu belirterek aciliyeti gösterin.
Dijital delilin ömrü kısadır
Güvenlik kamerası görüntüleri, sunucu kayıtları ve mesajlaşma verileri sınırlı sürelerle saklanır. Bu süre dolduğunda kayıt geri getirilemez ve o delil dosyadan kalıcı olarak çıkar. Bu nedenle dijital kayıtlara ilişkin taleplerin, diğer tüm işlemlerden önce yapılması gerekir. Elde bulunan cihazlardaki verinin ise bütünlüğü bozulmadan, inceleme kayıt altına alınarak korunması önemlidir.
Tanık beyanının hazırlığı
Tanık listesi verilirken her tanığın hangi olayın hangi anına ilişkin bilgisi olduğu belirtilmelidir. Genel nitelikte tanıklıklar dosyaya katkı sağlamaz; buna karşılık olayın belirli bir dakikasını gören bir tanığın beyanı, teknik delilleri doğrulayan bir işlev görür.
Kovuşturmaya yer olmadığına karar verilirse
Şikâyetçi tarafında bu ihtimale karşı hazırlık, kararın hangi noktada eksik inceleme içerdiğini gösterecek belgelerin baştan derlenmesiyle olur. CMK, bu karara karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hakimliğine itiraz imkânı tanır. İtiraz dilekçesinin, toplanmamış delilleri tek tek göstermesi, salt sonuca itiraz etmesinden çok daha etkilidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; suç tipi, dosyanın aşaması ve tebligat tarihleri izlenecek yolu ve süreleri değiştirebilir. Somut dosyanız için mutlaka hukuki destek alınız.