Bir iş kazası sonrasında açılan dosyada çoğu zaman yalnızca tazminat değil, ödenmemiş fazla mesai gibi işçilik alacakları da gündeme gelir. Oysa bu iki talep, 4857, 7036, 5510 ve 6331 çerçevesinde farklı usullere ve farklı ispat mantığına tabidir. İkisini aynı refleksle yürütmek, en sık görülen usul hatalarından biridir. Aşağıdaki kontrol listesi bu ayrımı kurmak içindir.
Aynı Dosyada Buluşan İki Farklı Talep
İşçilik alacaklarına ilişkin talepler bakımından dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması dava şartıdır; bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir. Buna karşılık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talepleri bu zorunluluğun dışında tutulmuştur. Bu nedenle fazla mesai alacağı ile kaza tazminatı aynı anda gündemdeyse, hangi kalemin arabuluculuk sürecine gireceği baştan ayrıştırılmalı, son tutanağın kapsamı da buna göre okunmalıdır.
Fazla Mesai Nasıl İspatlanır
- İşyeri giriş-çıkış kayıtları, turnike ve kartlı geçiş verileri,
- Puantaj cetvelleri ile bordroların karşılaştırılması,
- Servis saatleri, vardiya çizelgeleri, iş programları,
- Kurumsal e-posta ve mesajlaşma kayıtlarının saat bilgileri,
- Aynı dönemde ve benzer koşullarda çalışmış tanıkların beyanı.
Bordroda fazla mesai tahakkuku görünüyor ve bordro imzalı ise, iddianın yazılı delille desteklenmesi gerekliliği gündeme gelir. Bu nedenle bordroların imza durumu ve ihtirazi kayıt konulup konulmadığı en başta incelenmelidir.
Kaza Tarafında Kurulacak Zincir
- Kazanın kuruma bildirimi, tutulan tutanak ve müfettiş raporu temin edilir.
- Risk değerlendirmesi, eğitim kayıtları ve koruyucu ekipman zimmet belgeleri istenir.
- Sağlık raporları, sürekli iş göremezlik oranına ilişkin kurum kararı ve tedavi belgeleri sıraya konur.
- Kusur dağılımı ile hesaplanacak tazminat arasındaki bağ, rapor öncesinde tabloya dökülür.
Bildirim Gecikmesinin Yarattığı Kayıp
Kuruma yapılan bildirimlerin, arabuluculuk davetinin veya kurum kararlarının ilgiliye geç ulaşması; hem itiraz sürelerinin hem de zamanaşımı hesabının kaçırılmasına yol açar. Fesih tarihi, kaza tarihi, rapor tarihi, kurum kararının bildirim tarihi ve arabuluculuk son tutanağının tarihi tek bir çizelgede tutulmalıdır. Adres değişikliğinin işverene ve kuruma yazılı olarak bildirilmiş olması bu riski azaltır.
Dava Açılmadan Önce Son Bakış
- Talep kalemleri, hangisinin arabuluculuğa tabi olduğu belirtilerek ayrı ayrı yazıldı mı?
- Fazla mesai talebinin dönemi ve haftalık ortalaması somutlaştırıldı mı?
- Tazminat hesabında kurumdan alınan ödemelerin mahsubu dikkate alındı mı?
- Bilirkişi raporuna itiraz için hesabın hangi satırına karşı çıkılacağı belirlendi mi?
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme niteliğindedir; çalışma düzeni, işyerinin yapısı ve kazanın oluş biçimi sonucu değiştirir. Talebinizi biçimlendirmeden önce dosyanızı bir hukukçuyla değerlendirmeniz yerinde olacaktır.