İşe iade uyuşmazlıklarında iki ayrı saat aynı anda işler: feshin geçerli bir nedene dayandığını gösterme yükü işverendedir, ancak süreyi kaçırmama yükü işçidedir. Fesih bildiriminin elden verilmemesi, postada gecikmesi ya da işçinin bilgisi dışında tutanağa bağlanması, ispat tartışmasına girilmeden dosyanın kapanmasına yol açabilir. Aşağıdaki liste, 4857 ve 7036 çerçevesinde bu iki saati birlikte yönetmek içindir.
Feshin Öğrenildiği Tarihi Belgeleyin
İşe iade sürecinin başlangıcı, fesih bildiriminin işçiye ulaştığı tarihtir. Bildirim tebliğ edilmeden işçi fiilen işten çıkarılmışsa, iş yerine giriş kartının pasifleştiği gün, bordroların kesildiği tarih, SGK çıkış bildirgesinin işlendiği tarih ve kurumsal e-posta erişiminin kapandığı an birlikte değerlendirilir. Bu kayıtların ekran görüntüsü ve resmî çıktısı, sonradan yapılacak tarih tartışmasında belirleyici olur.
Kontrol Listesi: Arabuluculuk Aşaması
- Başvuru, dava şartı olan arabuluculuğa süresinde yapıldı mı?
- Başvuru dilekçesinde işe iade talebi açıkça yazıldı mı, yoksa yalnızca alacak kalemleri mi sayıldı?
- Son tutanakta anlaşmama nedeni ve tarafların katılım durumu doğru yazıldı mı?
- Anlaşma sağlandıysa metin, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretini ayrı ayrı içeriyor mu?
Geçerli Neden İddiasını Kırmak İçin Delil Matrisi
- Performans iddiası: ölçüm kriterleri, hedeflerin yazılı bildirimi, savunma alınıp alınmadığı, aynı dönemde benzer performanstaki çalışanlara uygulanan muamele.
- Ekonomik neden iddiası: istihdam sayısının fesih öncesi ve sonrası seyri, yeni işe alım ilanları, fazla mesai kayıtları.
- Davranış iddiası: tutanakların imza durumu, olayın üzerinden geçen süre, disiplin kurulu işleyişi, daha hafif tedbirlerin uygulanıp uygulanmadığı.
- Feshin son çare olması: nakil, kısa çalışma, ücretsiz izin gibi seçeneklerin değerlendirildiğine dair yazışmalar.
İş Sağlığı ve Güvenliği Boyutunu Atlamayın
Fesih, işçinin 6331 kapsamındaki bir bildirimi, çalışmaktan kaçınma talebi veya iş kazası sonrası rapor süreciyle zamansal olarak örtüşüyorsa, bu örtüşme ayrı bir başlık olarak dosyaya konulmalıdır. Aynı şekilde 5510 kapsamındaki bildirim ve prim kayıtları, hem çalışma süresinin hem de fiilî çıkış tarihinin bağımsız kanıtı olarak işlev görür.
Kapanış
Yukarıdaki başlıklar genel bir çerçeve sunar; işe iade davalarında sonucu belirleyen şey çoğu zaman tek bir belgenin tarihi olur. Fesih bildirimini geç aldığınızı düşünüyorsanız, süre hesabını ve delil listesini birlikte çıkarmak üzere vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.