İşe iade talebinde en sık yaşanan kayıp, haksızlığın büyüklüğünden değil takvimin kaçırılmasından doğar. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmadığında, feshin geçersizliği iddiası dinlenme imkânını yitirir. Bu rehber, 4857 sayılı İş Kanunu'nun iş güvencesi hükümleri, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun dava şartı arabuluculuk düzeni ile 5510 ve 6331 sayılı kanunların kayıtlara etkisi çerçevesinde hazırlanmıştır.
Fesih Tarihi Neden Her Şeyi Belirler
Süre, feshin yapıldığı gün değil, bildirimin işçiye ulaştığı tarihten işler. Bu nedenle tebliğ tutanağı, kargo kaydı veya e-posta zaman damgası saklanmalıdır. Sözlü olarak işten çıkarılan ve eline hiçbir belge verilmeyen işçide ise fesih tarihi bir ispat sorununa dönüşür; SGK çıkış bildirimi ve son çalışılan günün kayıtları bu noktada belirleyici olur.
Arabuluculuk Bir Formalite Değildir
Son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki haftalık dava süresi işlemeye başlar ve bu süre de kısa bir süredir. Görüşmeye katılmamak, tutanağa yansıyacağı için ileride masraf ve sonuç bakımından aleyhe etki doğurabilir. Görüşmede işe iade dışında kalan alacakların da gündeme gelip gelmeyeceği baştan planlanmalıdır.
İspat Yükü Nasıl Dağılır
Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir. Ancak işçi, gösterilen sebebin gerçek olmadığını iddia ediyorsa bu iddiayı desteklemek durumundadır. Bu ikili yapı, hangi belgenin kimden isteneceğini belirler ve dilekçede müzekkere taleplerinin doğru yazılmasını gerektirir.
Toplanacak Kayıtlar
- Bordrolar ve ücret ödemelerine ilişkin banka hareketleri
- Giriş çıkış kayıtları ve varsa vardiya çizelgeleri
- Savunma istem yazısı ve verilen savunma metni
- İş sağlığı ve güvenliği kapsamında imzalanan eğitim ve zimmet belgeleri
- İşyerindeki toplam çalışan sayısına ilişkin veriler
Kapanış
İş güvencesi hükümlerinden yararlanma şartları işyeri ve işçi bazında değişir; bu metin genel bir çerçeve sunar. Sürelerin kısalığı nedeniyle, fesih bildirimini aldığınız gün hukuki değerlendirme almanız hak kaybını önlemede en etkili adımdır.