Mobbing iddiasına dayanan fesihlerde tartışma çoğu kez tazminatın hesabında değil, iddianın ispatında düğümlenir. İşçi haklı nedenle iş sözleşmesini feshettiğinde kıdem tazminatına hak kazanır; ancak yıldırma davranışının varlığı ortaya konulamazsa fesih istifaya dönüşebilir ve kıdem hesabı hiç yapılmadan dosya kapanır. Bu rehber, 4857, 7036, 5510 ve 6331 ekseninde ispat ile hesabı aynı masada tutmayı amaçlar.
Mobbing Neyle Kanıtlanır, Neyle Kanıtlanmaz
Mobbing tek bir olayla değil; süreklilik, sistematiklik ve kişiyi işten uzaklaştırmaya yönelik olma unsurlarıyla değerlendirilir. Bu nedenle tek bir tartışmanın kaydı yerine, aynı yönde ilerleyen olayların tarih sırasına dizilmesi çok daha etkilidir.
- Görev tanımının kademeli olarak boşaltıldığını gösteren yazışmalar ve organizasyon şemaları
- Yetkisi olmayan kişilere yapılan şikâyetler yerine, insan kaynaklarına iletilmiş yazılı bildirimler
- Aynı dönemde alınan sağlık raporları ve varsa iş yeri hekimi kayıtları
- Vardiya, izin ve puantaj kayıtlarındaki ani ve gerekçesiz değişiklikler
Kıdem Hesabını Fesihten Önce Yapmak
Kıdem tazminatı, çıplak ücret üzerinden değil; süreklilik gösteren yan menfaatlerin eklendiği giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanır. Yol, yemek, düzenli ikramiye ve benzeri ödemelerin belgelenmesi hesabı doğrudan etkiler. Bu belgeler işten ayrıldıktan sonra çoğu zaman temin edilemediği için, ücret bordroları, banka hesap hareketleri ve varsa yan hak yönergeleri fesihten önce toplanmalıdır.
Arabuluculuk Aşamasını Delil Toplama Fırsatına Çevirmek
İşçilik alacaklarında arabuluculuk dava şartı olarak öngörülmüştür. Bu aşama yalnızca pazarlık değil, karşı tarafın hesaplamaya ve olay anlatımına ilişkin tutumunu görme imkânıdır. Anlaşmama tutanağının kapsamı, sonraki dava için de önem taşıdığından talep kalemleri burada eksiksiz yazılmalıdır.
Ses ve Görüntü Kayıtlarında Ölçü
Kişinin kendi konuşmasının kaydı ile üçüncü kişilerin habersiz izlenmesi aynı hukuki değerlendirmeye tabi değildir. Delilin elde edilme biçimi tartışmalıysa, o delile tek başına yaslanmak yerine yazışma ve tanık anlatımıyla desteklenen bir bütün kurmak gerekir.
Süre Yönetimi ve Kapanış
Haklı nedenle fesih hakkı, öğrenmeden itibaren belirli bir süre içinde kullanılmalıdır; olayın üzerinden uzun süre geçtikten sonra yapılan fesih, iddianın ağırlığını zayıflatır. Sağlık raporu bekleyeyim düşüncesiyle geçen haftalar çoğu dosyada aleyhe yorumlanır. Bu metin genel bilgi amacıyla hazırlanmıştır; iş yerinin yapısı, kayıt düzeni ve fesih anındaki koşullar değerlendirmeyi değiştirebileceğinden, adım atmadan önce bireysel bir hukuki görüş alınması önerilir.