İş kazası dosyalarında tazminatın miktarını belirleyen unsurların neredeyse tamamı ispat meselesidir: olayın iş kazası sayılıp sayılmadığı, kusur dağılımı ve zararın kapsamı. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı Kanun uygulamasında bu üç başlık farklı belgelerle kurulur.
İlk saatlerde oluşan kayıtlar belirleyicidir
Olayın hemen ardından oluşan kayıtlar sonradan üretilemez. Kaza bildirimi, işyerinde tutulan tutanak ve ilk başvurulan sağlık kuruluşunun evrakı bu grubun çekirdeğini oluşturur. İlk müdahaledeki anamnez kaydında olayın nasıl anlatıldığı, ileride kazanın iş kazası niteliği tartışıldığında dosyanın en güçlü veya en zayıf halkası olabilir. Bu nedenle sağlık evrakının tam örneği baştan temin edilmelidir.
İşverenden istenmesi gereken belgeler
- Risk değerlendirmesi ve acil durum planı
- İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine ilişkin imzalı katılım kayıtları
- Kişisel koruyucu donanım zimmet belgeleri
- Makine ve ekipmanın bakım, periyodik kontrol kayıtları
- Vardiya çizelgeleri ve olay günü çalışma saatlerini gösteren kayıtlar
Kusur ve maluliyet aşamasına hazırlık
Dosyanın teknik kısmı bilirkişi ve sağlık kurulu değerlendirmelerine dayanır. Bu aşamaya hazırlıksız gelinmesi, raporun yalnızca işverenin sunduğu belgeler üzerinden şekillenmesine yol açar. İşyerinin fiili düzenini gösteren fotoğraf ve videolar, olay yerindeki değişiklikler yapılmadan önce alınmalıdır. Tedavi süreci devam ediyorsa ara raporlar da düzenli biçimde dosyaya eklenmelidir.
Adım adım ilerleme
- Olay anına ilişkin tüm kayıtlar tarih sırasıyla tek dosyada toplanır.
- Kurum kayıtları ile işyeri kayıtları arasındaki çelişkiler listelenir.
- İşverende bulunan ve talep edilmeden gelmeyecek belgeler için ayrı bir istek listesi hazırlanır.
- Tedavi ve iş göremezlik dönemi belgelenerek zarar hesabına esas veri tamamlanır.
- Tanık beyanları, yazılı delillerle çelişmeyecek biçimde ve belgeye ek olarak planlanır.
Tanık deliline aşırı yaslanmanın riski
Tanık ifadesi önemli bir delildir; ancak tek başına taşıyıcı olmaz. Halen aynı işyerinde çalışan kişilerin beyanları zaman içinde değişebilir, tanıklar ulaşılamaz hale gelebilir. Yazılı kayıtla desteklenmeyen bir anlatım, aradan zaman geçtikçe zayıflar.
Buradaki bilgiler genel çerçeve niteliğindedir. İş kazası dosyalarında hesap yöntemi ve kusur değerlendirmesi olaya göre değiştiğinden, kayıtlar tazeyken bir hukukçuyla çalışmaya başlamak sürecin lehe ilerlemesine katkı sağlar.