İş hukukunda bir aylık süre, çoğu işçinin fark ettiğinden çok daha keskin işler. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren işleyen bu süre kaçırıldığında, işçilik alacaklarının bir kısmı hâlâ talep edilebilir olsa da feshe bağlı güçlü bir dayanak kaybedilir. 4857 sayılı İş Kanunu ile 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun kurduğu bu takvim, uygulamada en çok delil eksikliği ile birleştiğinde zarar verir: süre içinde başvurulmuş ama dosyada gösterilecek belge toplanmamıştır.
Sürenin Başladığı Anı Doğru Tespit Etmek
Süre hesabı, feshin yapıldığı gün değil, fesih bildiriminin işçiye ulaştığı an üzerinden kurulur. Bu nedenle tebliğ tarihini gösteren belge (tutanak, noter tebligatı, kurumsal e-posta kaydı, imzalı fesih bildirimi sureti) dosyanın ilk sayfasına konulmalıdır. Fesih tarihiyle SGK çıkış bildiriminin uyuşmadığı hâller sık görülür; bu uyumsuzluk hem süre hem de fesih sebebi tartışmasında belirleyici olabilir.
Arabuluculuk Aşamasının Takvime Yerleştirilmesi
İşçilik alacakları ve işe iade talepleri bakımından arabuluculuğa başvuru dava şartıdır. Bu aşama, süreyi durduran teknik bir adım olmaktan çok, dosyanın ilk provası gibi ele alınmalıdır. Son tutanağın düzenlendiği tarihten sonra dava açmak için tanınan kısa süre, arabuluculuk masasından kalkıldığı anda hâlihazırda hazırlanmış bir dava dilekçesi bulunmasını gerektirir. Tutanağa yazılan "anlaşma sağlanamadı" ifadesinin hangi talepleri kapsadığı da açıkça yazılmalıdır; kapsam dışı bırakılan kalemler sonradan sorun çıkarır.
Bir Aylık Süreyi Boşa Çıkaran Delil Boşlukları
- Fazla çalışmanın yalnızca beyanla ileri sürülmesi; giriş-çıkış kaydı, vardiya çizelgesi veya kurumsal sistem logu istenmemesi.
- Ücretin bir kısmının elden ödendiği iddiasının banka hareketleriyle karşılaştırılmaması.
- Haklı nedenle fesihte olayın tarihinin belirsiz bırakılması; bu, kısa hak düşürücü süre tartışmasını doğurur.
- Tanık listesinin husumetli tanıklardan oluşturulması ve kurum içi yazışmalarla desteklenmemesi.
Belge Toplama Sırası
- SGK hizmet dökümü ve işyeri unvan listesi temin edilir; çalışma süresi ve işveren değişiklikleri buradan çıkarılır.
- Bordrolar toplanır; ihtirazi kayıt bulunup bulunmadığı tek tek işaretlenir.
- Banka hesap hareketleri ücret kalemleriyle eşleştirilir.
- İşyeri iç yazışmaları, görev tanımı ve varsa disiplin dosyası istenir.
- Alacak kalemleri, hesap tablosu hâline getirilerek talep sonucuna bağlanır.
İkinci Aşama İçin Hazırlık
Dava açıldıktan sonra bilirkişi hesap raporu dosyanın seyrini belirler. Rapora itiraz süresi kısadır ve itirazın yalnızca "kabul etmiyoruz" biçiminde yapılması sonuç doğurmaz; hangi kalemde hangi kabulün hatalı olduğu, hangi belgeye dayanıldığı gösterilmelidir. Bu nedenle delil planı dava açılırken değil, arabuluculuk aşamasında kurulmalıdır.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme niteliğindedir; çalışma biçimi, fesih sebebi ve işyeri uygulamaları süre hesabını doğrudan etkiler. Kendi dosyanız için belgelerinizle birlikte hukuki destek almanız önerilir.