Feshin geçersizliği talebiyle fazla mesai alacağı iddiası çoğu zaman aynı olaydan doğar; ancak ikisi farklı usul ve farklı ispat mantığı taşır. Bu rehber, 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı kanunlar çerçevesinde iki talebin takvimini ayırmayı ve fazla mesaide delil eksikliğini gidermeyi ele alır.
İki Talebin Takvimi Aynı Değildir
İşe iade talebi kısa ve kesin sürelere bağlıdır: fesih bildiriminin tebliğinden itibaren arabulucuya başvuru, arabuluculuk son tutanağının düzenlenmesinden itibaren de dava açma süresi işler. Fazla mesai gibi ücret alacakları ise zamanaşımına tabidir ve süresi daha uzundur. Bu farklılık gözden kaçtığında, ücret alacağı için beklenirken işe iade hakkı düşer. Bu nedenle takvimin ilk satırına fesih bildiriminin tebliğ tarihi yazılmalıdır.
Fazla Mesaide İspat Yükü Nerede
- İşyeri kayıtları: giriş çıkış sistemleri, puantaj ve vardiya çizelgeleri
- Ücret bordroları: fazla mesai tahakkuku içeren imzalı bordroların karine oluşturması
- Banka kayıtları: bordroda görünen tutarla ödenen tutarın karşılaştırılması
- Yazılı iz: kurumsal e-posta saatleri, görev yazışmaları, servis ve yemek kayıtları
- Tanık: aynı dönemde ve aynı birimde çalışmış kişilerin beyanı
İmzalı bordroda fazla mesai tahakkuku bulunuyorsa, aksinin yazılı belgeyle ortaya konulması beklenir. Bu nedenle dava öncesinde bordroların tamamı toplanmalı, hangi aylarda tahakkuk bulunduğu tablo hâline getirilmelidir.
Arabuluculuk Aşamasını Boşa Harcamamak
- Başvuruda talep konusu açık yazılır; işe iade ile alacak talepleri karıştırılmaz.
- Son tutanakta tarafların ve talebin doğru gösterildiği kontrol edilir.
- Anlaşma sağlanacaksa kapsamının hangi alacakları içerdiği net yazılır.
- Anlaşmama hâlinde tutanak tarihi, dava süresi hesabı için kayda geçirilir.
- Anlaşma metninde genel ifadelerle geniş feragat verilmesinden kaçınılır.
Fesih Gerekçesiyle Alacak İlişkisi
İşverenin fesih gerekçesi olarak gösterdiği olgular, fazla mesai iddiasıyla çelişebilir. Örneğin verimsizlik gerekçesiyle yapılan bir fesihte, aynı dönemde yoğun çalışma saatlerini gösteren kayıtlar dosyanın bütününü etkiler. Bu nedenle iki talep birbirinden bağımsız değil, aynı zaman çizelgesi üzerinde kurgulanmalıdır.
Hesaplama Aşamasına Hazırlık
Fazla mesai hesabında haftalık çalışma süresinin aşıldığı dönemler, ara dinlenme süreleri ve tatil çalışmaları ayrı ayrı değerlendirilir. Bilirkişi raporu geldiğinde itiraz, hangi ayın hangi kayda rağmen hesap dışı bırakıldığını göstererek yapılmalıdır; genel itirazlar sonuç doğurmaz.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir; işyerinin çalışma düzeni, sözleşme türü ve fesih biçimi sonucu değiştirir. Fesih bildirimini aldıysanız süre çok kısa olduğundan, beklemeden hukuki değerlendirme almanız önem taşır.