İşe iade sürecinde en çok karşılaşılan kayıp, iddiaların zayıflığından değil, arabuluculuğa başvuru süresinin kaçırılmasından doğar. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı kanunlar ekseninde bu yazı, zorunlu arabuluculuk aşamasında ispat planını kurmaya ve fesih gerekçesini sabitlemeye odaklanır.
Fesih Bildiriminin Tebliği ve Bir Aylık Süre
İş güvencesi kapsamındaki bir işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Bu süre hak düşürücüdür ve dava açılmadan önce tamamlanması gereken bir dava şartıdır. Bildirimin yazılı yapılmadığı hâllerde, fiilen işten çıkarıldığı tarihin belgelenmesi önem kazanır. Kartlı geçiş kayıtları, sistem erişiminin kapatıldığı tarih ve yazışmalar bu tespitte kullanılır.
Fesih Gerekçesini Sabitlemek
İşverenin fesih bildiriminde yazdığı gerekçe, sonraki aşamada bağlayıcı bir çerçeve oluşturur. Bildirimde yer almayan bir sebebin sonradan ileri sürülmesi kabul edilmez. Bu nedenle işçi tarafında ilk yapılacak iş, bildirimdeki gerekçenin kelime kelime kayda geçirilmesi; işveren tarafında ise gerekçenin belgeye dayanacak biçimde ve savunma alınarak oluşturulmasıdır.
İspat Yükünün Dağılımı
- Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü kural olarak işverendedir
- İşçi başka bir sebeple fesih yapıldığını ileri sürerse bunu ispatla yükümlü olur
- Performans iddiası, ölçülebilir hedef ve önceki değerlendirme kayıtlarıyla desteklenmelidir
- Ekonomik gerekçe, işletmesel karar ve istihdam verileriyle gösterilmelidir
Delil eksikliği en çok performans temelli fesihlerde ortaya çıkar; sözlü uyarılar dosyada iz bırakmadığı için savunulamaz hâle gelir.
Son Tutanağın İçeriği
Arabuluculuk anlaşma ile sonuçlanırsa, tutanakta işe başlatma taahhüdü mü yoksa tazminat ödemesi mi kararlaştırıldığı açıkça yazılmalıdır. Anlaşmama hâlinde ise tutanaktaki taraf beyanları, dava dilekçesine eklenir ve karşı tarafın savunma çizgisini önceden gösterir. Tutanağa katılan tarafların sıfatının doğru yazılması da ileride yetki tartışmasını önler.
Dava Aşamasına Hazırlık
- Anlaşmama tutanağının düzenlendiği tarih kaydedilir ve dava süresi buradan hesaplanır.
- Özlük dosyasının, bordroların ve giriş çıkış kayıtlarının istenmesi talebi dilekçeye yazılır.
- Tanık listesi, her tanığın hangi olguyu bildiği belirtilerek hazırlanır.
- İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili iddia varsa 6331 kapsamındaki kayıtlar toplanır.
- Sigorta bildirimlerindeki uyumsuzluklar 5510 kapsamındaki kayıtlarla karşılaştırılır.
Bilgilendirme
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; işyerinin çalışan sayısı, işçinin kıdemi ve feshin biçimi sonucu doğrudan etkiler. Süreler çok kısa olduğundan, fesih bildirimini aldığınız hafta içinde hukuki değerlendirme almanız önerilir.