İş kazası dosyalarında tazminat kalemleri ile kıdem hesabı çoğu zaman aynı belgelere dayanır; ancak farklı sorulara cevap verir. Kazanın nasıl gerçekleştiği kadar, işçinin gerçek ücretinin ve gerçek çalışma süresinin ne olduğu da ayrı bir ispat konusudur. Bu iki eksenin ayrı ayrı kurulmaması, hesabın olması gerekenin altında kalmasına yol açar.
Gerçek Ücret ile Kayıtlı Ücret Ayrımı
Bordroda görünen ücretin fiilen ödenenden düşük olduğu dosyalarda, hesabın dayanağı yalnızca bordro olamaz. Banka hesabına yatan düzenli tutarlar, elden ödemeye ilişkin yazışmalar, işyerinde uygulanan ücret tarifeleri ve meslek kuruluşlarından alınacak emsal ücret bilgileri bu noktada devreye girer. 4857 ve 5510 kapsamındaki kayıtların birbiriyle uyuşmayan yönleri ayrıca gösterilmelidir.
Kaza Anına İlişkin Belgeler
- Kaza bildirim formu, olay yeri tutanağı ve varsa müfettiş raporu
- 6331 kapsamında yürütülen risk değerlendirmesi ve eğitim kayıtları
- Kişisel koruyucu donanım zimmet belgeleri ve periyodik bakım kayıtları
- İlk müdahale, sevk ve tedavi sürecine ilişkin sağlık evrakı
- Kaza anında görevli bulunan çalışanların bilgileri
Delil Eksikliğinin Hesaba Yansıması
Uygulamada en sık karşılaşılan kayıp, çalışma süresinin yalnızca sigorta başlangıç tarihine göre kabul edilmesidir. Sigortasız geçen dönem varsa, bu döneme ait servis kayıtları, yemek listeleri, kamera kayıt talepleri ve tanık beyanları önceden planlanmalıdır. İkinci sık kayıp, fazla çalışmanın ispatına yönelik hiçbir kaydın toplanmamasıdır; giriş çıkış sistemleri ve iş programları zamanla silindiğinden, bunların istenmesi geciktirilmemelidir.
Talebi Kurma Sırası
- Hizmet süresi, ücret ve kaza olgusu üç ayrı başlıkta belgelendirilir.
- Sürekli iş göremezlik oranına ilişkin kurum işlemleri takip edilir ve dosyaya eklenir.
- 7036 sayılı Kanun kapsamındaki arabuluculuk şartının hangi talepler için geçerli olduğu ayrıştırılır.
- Maddi tazminat hesabına esas veriler, hesap raporu istenmeden önce eksiksiz toplanır.
- Kusur dağılımına ilişkin savunmaya karşı kullanılacak belgeler önceden hazırlanır.
İşveren Açısından Aynı Dosya
İşveren tarafında ise eğitim, denetim ve donanım yükümlülüklerinin yerine getirildiğini gösteren kayıtların düzenli tutulması belirleyicidir. Bu kayıtların olay sonrasında toparlanmaya çalışılması, tarih tutarsızlıkları nedeniyle savunmayı güçlendirmek yerine zayıflatabilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; kazanın niteliği, işyerinin yapısı ve kurum işlemlerinin durumu sonucu etkileyeceğinden, hesaplama ve başvuru adımları için hukuki destek alınması önerilir.