İşe iade uyuşmazlıklarında sonucu belirleyen şey, çoğu zaman feshin haklı olup olmadığına dair genel bir tartışma değil; feshin dayandığı somut olgunun kim tarafından ve nasıl ispatlandığıdır. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı Kanunların birlikte uygulandığı bu alanda işçi tarafı, ispat yükünün dağılımını bilmeden delil toplarsa gereksiz belgelerle uğraşıp asıl boşluğu kapatmadan yargılamaya girer.
İspat Yükü Kimde
Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ortaya koymak işverenin yükümlülüğündedir. İşçi ise feshin bildirilenden başka bir sebebe dayandığını iddia ediyorsa bu iddiasını ispatlamakla yükümlüdür. Bu dağılım, savunmanın nereye yoğunlaşacağını belirler: işveren tarafında belge üretimi, işçi tarafında ise gerçek fesih sebebini gösteren iz takibi öne çıkar.
Fesih Bildiriminin Kendisi Bir Delildir
Yazılı fesih bildirimindeki gerekçe, işvereni bağlar. Bildirimde performans denilip yargılamada davranış iddiasına geçilmesi, dosyada tutarsızlık doğurur. Bu nedenle bildirimin aslı, tebliğ tarihi ve varsa imzadan imtina tutanağı ilk sırada toplanmalıdır. Savunma alınması gereken hâllerde savunma istem yazısının bulunup bulunmaması da ayrıca değerlendirilir.
Arabuluculuk Aşamasını Boş Geçmemek
Dava şartı olan arabuluculukta düzenlenen tutanak yalnızca bir usul belgesi değildir. Tarafların beyanları, ileri sürülen fesih sebebi ve ödeme teklifleri bu tutanağa yansır. Anlaşmama tutanağının tarihi aynı zamanda dava açma süresinin hesabında esas alınır; bu nedenle tutanağın okunmadan imzalanması sonradan telafisi zor sonuçlar doğurabilir.
Delil Eksikliğinin En Sık Görüldüğü Kalemler
- Performans iddiasında ölçülebilir hedef ve değerlendirme kayıtlarının bulunmaması
- İşyerinde aynı fiili yapan diğer çalışanlara farklı işlem yapıldığını gösteren karşılaştırma verisi
- Fesih öncesi görev değişikliği, yer değişikliği veya ekipman iadesine ilişkin yazışmalar
- Kurumsal e-posta, giriş çıkış ve vardiya kayıtlarının fesihten önce temin edilmemesi
- İş sağlığı ve güvenliği kapsamında yapılan uyarı ve eğitim kayıtları
Tanık Beyanına Fazla Yaslanmanın Riski
Halen aynı işyerinde çalışan tanıkların beyanı ile husumetli tanıkların beyanı arasındaki değerlendirme farkı, tek başına tanığa dayanan dosyaları kırılgan hâle getirir. Bu nedenle tanık beyanı, yazılı kayıtla desteklenecek bir ek unsur olarak konumlandırılmalı; iddianın omurgası belgeye dayandırılmalıdır. İşyeri kayıtlarının işveren elinde olduğu durumlarda bunların celbi açıkça talep edilmelidir.
İşe iade dosyalarında süreler kısa ve zincirlemedir; bir aşamadaki gecikme sonraki tüm talepleri etkiler. Bu metin genel bir yönlendirme sunar, dosyanızdaki fesih türü ve işyeri yapısı farklı bir strateji gerektirebileceğinden fesih bildirimini aldıktan sonra vakit kaybetmeden hukuki görüş almanız önerilir.