İş kazası dosyalarında sonucu belirleyen unsur, çoğu zaman kazanın nasıl anlatıldığı değil; kaza anında hangi kaydın tutulduğudur. Bu rehber 4857, 6331, 5510 ve 7036 sayılı Kanunlar ekseninde, bildirim yükümlülüklerinden bir aylık başvuru süresine uzanan hattı ve kayıt eksikliğinin yarattığı ispat sorunlarını ele alır.
Kaza Anında Oluşması Gereken Kayıtlar
- Olay yeri tutanağı, tanık isimleri ve vardiya kaydı
- Acil servis kaydı ve ilk muayene raporu
- İş sağlığı ve güvenliği eğitim belgeleri ile kişisel koruyucu donanım teslim tutanakları
- Risk değerlendirmesi ve makine bakım kayıtları
- Varsa kamera görüntülerinin, kayıt süresi dolmadan talep edilmesi
6331 sayılı Kanun kapsamındaki belgeler işveren nezdinde tutulduğundan, işçi tarafında bu kayıtların erken istenmesi gerekir; aksi hâlde dosyaya yalnızca tanık beyanı kalır.
SGK Bildirimi ve Kurum İşlemine İtiraz
İş kazasının Kuruma süresinde bildirilmesi işverenin yükümlülüğüdür; bildirim yapılmamışsa işçi veya hak sahipleri de durumu Kuruma iletebilir. Kurumun olayı iş kazası saymaması hâlinde bu işleme karşı itiraz ve dava yolu ayrıca işletilir. Maluliyet oranına ilişkin tespitlerin de kendi itiraz mekanizması vardır ve bu süreç tazminat davasından bağımsız yürür.
Fesih Söz Konusuysa Bir Aylık Süre Devreye Girer
Kaza sonrasında iş sözleşmesi feshedilmişse, işe iade talebi bakımından fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir aylık süre içinde arabulucuya başvurulması gerekir. 7036 sayılı Kanun uyarınca arabuluculuk, işe iade ve birçok işçilik alacağı bakımından dava şartıdır. Bu sürenin kaçırılması, tazminat davası açma imkânını ortadan kaldırmasa da işe iade yolunu kapatır.
Kusur ve Maluliyet Raporlarına İtiraz
- Rapordaki kusur dağılımının hangi belgeye dayandığı satır satır kontrol edilir.
- Eğitim ve donanım kayıtları eksikse, bu eksiklik işverenin yükümlülüğü ekseninde ileri sürülür.
- Maluliyet oranı ile fiilî iş göremezlik arasındaki fark, meslek ve çalışma koşullarıyla birlikte açıklanır.
- Hesap raporundaki kazanç verisi, bordro ve prim kayıtlarıyla karşılaştırılır.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir. İş kazası dosyalarında ceza soruşturması, SGK süreci ve tazminat davası eş zamanlı yürüdüğünden, üç hattın birlikte planlanması için hukuki destek almanız faydalı olur.