Kıdeme bağlı alacaklarda tartışma çoğu zaman hakkın varlığı üzerinde değil, hesabın dayandığı verilerin doğruluğu üzerinde yoğunlaşır. 4857 sayılı İş Kanunu, 5510 sayılı Kanun kapsamındaki kurum kayıtları ve 7036 sayılı Kanunla getirilen arabuluculuk düzeni bir arada işlediğinden, hesabı besleyen üç veri daha ilk aşamada belgelenmelidir: çalışmanın başlangıcı, sona erme biçimi ve gerçek ücret.
Kurum Kaydı ile Fiilî Durum Çeliştiğinde
Sigorta kayıtlarındaki giriş tarihi ile fiilen işe başlanan tarih farklı olabilir; bildirilen gün sayısı eksik olabilir. Bu durumda hizmet tespiti niteliğindeki iddialar için işyeri kayıtları, puantaj ve mesai çizelgeleri, giriş-çıkış kayıtları, aynı dönemde çalışan tanıkların beyanları ve varsa işyeri yazışmaları önem kazanır. Kurum kaydına karşı ileri sürülen her iddianın, kayıt dışı bir olguyu göstermesi beklendiği için delil eşiği yükselir.
Gerçek Ücretin Ortaya Konulması
Bordroda görünen tutarın gerçeği yansıtmadığı ileri sürülüyorsa bunun ispatı iddia edene düşer. Banka hesap hareketleri, elden ödemelere ilişkin yazışmalar, ilgili meslek kuruluşundan alınacak emsal ücret bilgisi ve işyeri içi ücret düzenine ilişkin belgeler bu noktada işlevlidir. Bordroların ihtirazi kayıt konulmadan imzalanmış olması, sonraki itirazları zorlaştırdığından imza ve kayıt durumu baştan incelenmelidir.
Sona Erme Biçimi Hesabı Değiştirir
Kıdeme bağlı taleplerde iş ilişkisinin nasıl sona erdiği belirleyicidir. Fesih bildiriminin yazılı olup olmadığı, gerekçesinin bildirilip bildirilmediği, tebliğ tarihi ve varsa savunma istem yazısı dosyada bulunmalıdır. 6331 sayılı Kanun kapsamındaki iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri tartışmaya konu ise, eğitim ve risk değerlendirme kayıtları da ayrıca istenmelidir.
Delil Eksikliğinin Hesaba Yansıması
- Fiilî başlangıç tarihinin yalnızca beyanla ileri sürülmesi
- Fazla çalışma iddiasının kayıt veya tanıkla desteklenmemesi
- Elden ödemelerin banka kaydı ya da yazışmayla gösterilememesi
- Fesih tarihinin ve biçiminin belgesiz kalması
- Arabuluculuk aşamasında talep kalemlerinin ayrıştırılmadan yazılması
Dosya Hazırlığında Sıra
- Kurum hizmet dökümü alınır ve fiilî çalışma takvimiyle karşılaştırılır.
- Her sapma için dayanak belge ya da tanık ayrı ayrı belirlenir.
- Ücret iddiası, ödeme kayıtlarıyla birlikte tabloya dönüştürülür.
- Talep kalemleri arabuluculuk aşamasından itibaren aynı adlandırmayla yazılır.
- Bilirkişi hesabına esas verilerin listesi önceden hazırlanır.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Çalışma biçimi, sektör uygulamaları ve fesih koşulları sonucu doğrudan etkilediğinden, talepte bulunmadan önce dosyanızın hukuki incelemeden geçirilmesi önerilir.