İş sözleşmesi feshedilen çalışan için ilk sınav mahkeme salonunda değil takvimde başlar. Bu rehber, işe iade sürecinde bir aylık başvuru süresinin nasıl işlediğini ve bu süre içinde hangi delillerin toplanması gerektiğini konu alır.
Bir Aylık Sürenin İşleyişi
4857 sayılı Kanun kapsamındaki düzende, iş sözleşmesi feshedilen işçi fesih bildiriminin tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. 7036 sayılı Kanun uyarınca arabuluculuk, işe iade talebi bakımından dava şartıdır. Tarafların anlaşamaması hâlinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır. Bu iki basamak birbirine bağlıdır; ilkinde gecikilirse ikincisinin süresi hiç işlemeye başlamaz.
Fesih Bildiriminin Tarihini Sabitlemek
- Fesih bildiriminin yazılı nüshası ve tebliğ tarihini gösteren imza ya da tebligat evrakı
- Sözlü fesih iddiasında, iş görmenin fiilen sona erdiği günü gösteren kayıtlar
- Çıkış bildirgesinin sisteme işlendiği tarih
- Son çalışılan güne ait giriş çıkış kaydı veya bordro
Sözlü olarak yapılan fesihlerde başlangıç tarihi tartışmalı hâle geldiğinden, işçinin durumu kayda geçiren bir yazılı başvuru yapması sonradan yaşanacak süre tartışmasını azaltır.
Fesih Sebebinin Denetimi
İşe iade davasında tartışma, feshin geçerli bir sebebe dayanıp dayanmadığı üzerinde yürür. İşveren, fesih bildiriminde gösterdiği sebeple bağlıdır; yargılama sırasında ileri sürülen yeni gerekçeler kural olarak dikkate alınmaz. Bu nedenle bildirimin metni, dosyanın çerçevesini çizen belgedir. Performansa dayalı fesihlerde ölçüm yönteminin ve önceki uyarıların; işletmesel nedene dayalı fesihlerde ise ihtiyacın gerçekten ortadan kalktığını gösteren verilerin dosyada bulunması gerekir.
Sağlık ve Güvenlik Boyutu Olan Fesihler
Fesih, iş sağlığı ve güvenliği tartışmasıyla iç içe geçmişse 6331 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülük kayıtları öne çıkar. Eğitim kayıtları, risk değerlendirme belgeleri ve kişisel koruyucu donanım teslim tutanakları hem feshin haklılığını hem de tarafların yükümlülüklerini gösterir. 5510 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılık kayıtları ise hizmet süresinin ve fiili çalışma düzeninin tespitinde belirleyicidir.
Süre Kaçırıldığında Geriye Kalan
Bir aylık süre geçirilirse işe iade talebi kapanır; ancak kıdem ve ihbar tazminatı ile diğer işçilik alacaklarına ilişkin talepler kendi zamanaşımı süreleri içinde ileri sürülebilir. Bu nedenle süre kaçırıldığı düşünülse bile dosyanın bütünüyle kapandığı varsayılmamalı, kalan talepler ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Fesih türü, işyerindeki çalışan sayısı ve işçinin kıdemi sonucu doğrudan etkilediğinden, fesih bildirimini aldığınız gün hukuki destek almanız süre kaybını önler.