Mobbing iddiasına dayanan fesihlerde iki ayrı zorluk aynı anda karşımıza çıkar: sistematik davranışın ispatı ve fesih sonrası alacakların doğru hesaplanması. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı kanunlar çerçevesinde yürüyen süreçte, fesih anında atılan adımlar sonraki tüm hesabı belirler. Bu rehber, delil biriktirme düzeni ile kıdem hesabını birlikte planlamaya odaklanır.
Mobbing İddiasını Sistematiklik Üzerinden Kurmak
Tekil bir tartışma ya da olumsuz geri bildirim tek başına yeterli görülmez; aranan, belirli bir kişiye yönelen, süreklilik gösteren ve yıldırma amacı taşıyan bir davranış örüntüsüdür. Bu nedenle olayların tarih, yer, tanık ve içerik sütunlarıyla bir çizelgeye işlenmesi, iddianın en güçlü sunumudur. Görev tanımının daraltılması, izin taleplerinin sistematik reddi ve iletişimden dışlanma gibi olgular ayrı ayrı gösterilmelidir.
Fesih Anında Verilen Kararın Sonuçları
Haklı nedenle fesih yoluna gidilecekse, fesih bildiriminin gerekçesini açık biçimde içermesi ve süresi içinde yapılması gerekir. Gerekçesiz veya istifa görünümlü ayrılmalar, sonraki aşamada kıdem tazminatı talebini önemli ölçüde zayıflatır. İşveren tarafında ise savunma alınmadan yapılan işlemler ve tutanak eksikliği, feshi geçersiz kılabilecek usul sorunları doğurur.
Delil Eksikliğinin En Sık Görüldüğü Noktalar
- İşyeri e-postalarına ayrılmadan önce erişilmemesi ve kayıtların kaybolması
- Sağlık başvurularının ve raporların iddia edilen dönemle eşleştirilmemesi
- Tanık olabilecek çalışanların ad ve iletişim bilgilerinin not edilmemesi
- İç şikâyet mekanizmasına başvuru yapılmışsa bunun yazılı bir izinin bulunmaması
- Yan haklara ilişkin ödemelerin bordroda görünmemesi ve giydirilmiş ücretin belgelenememesi
Kıdem Hesabını Hazırlama Sırası
- Hizmet süresi, SGK hizmet dökümü ile işyeri kayıtları karşılaştırılarak kesin biçimde belirlenir.
- Kıdem tazminatına esas ücret, yalnızca çıplak brüt üzerinden değil; düzenli ödenen yol, yemek ve ikramiye gibi kalemler eklenerek hesaplanır.
- Fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil alacakları için giriş-çıkış kayıtları ve tanık beyanları ayrı ayrı planlanır.
- Zorunlu arabuluculuk aşaması için talep kalemleri ve tutarlar önceden hesaplanarak toplantıya girilir.
- Anlaşma sağlanamazsa, tutanaktaki taleplerle dava dilekçesinin uyumlu olması sağlanır.
Arabuluculuk Aşamasını Boşa Harcamamak
Dava şartı olan arabuluculuk, çoğu zaman şeklî bir aşama gibi görülür; oysa burada yapılan hesap sunumu ve sunulan belgeler karşı tarafın tutumunu doğrudan etkiler. Talep kalemlerinin dayanaklarıyla birlikte yazılı verilmesi, hem uzlaşma ihtimalini artırır hem de anlaşmama hâlinde dosyanın çerçevesini baştan kurar. Anlaşma metninde hangi alacakların kapsandığı açıkça yazılmalıdır.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgi niteliğindedir; iş sözleşmesinin türü ve fesih şekli sonucu değiştirir. Fesih sonrası süreler işlemeye başladığından, belgelerinizle birlikte erken bir hukuki değerlendirme almanız önerilir.