Fazla çalışma alacağı, iş uyuşmazlıklarında en çok talep edilen ama ispatı en çok tartışılan kalemlerden biridir. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı Kanunlar ekseninde bu rehber, SGK kayıtlarının bu iddiada neyi gösterip neyi göstermediğine ve kayıt boşluğunun nasıl kapatılacağına odaklanır.
SGK Kaydı Neyi Kanıtlar
Sigorta kayıtları, çalışmanın varlığını, süresini ve bildirilen ücreti gösterir. Buna karşılık günlük çalışma saatlerini göstermez. Bu nedenle kayıtlar fazla mesai iddiasının doğrudan delili değil, çerçevesidir: hizmet süresini ve işyerinin bildirim düzenini ortaya koyar. Prim gün sayısındaki boşluklar, bildirilen ücret ile fiilen alınan ücret arasındaki farklar ve işyeri unvan değişiklikleri ise dosyanın diğer taraflarına ışık tutar.
İspat Yükü ve Dengeleyici Kurallar
Fazla çalışmayı ileri süren tarafın bunu ispatlaması beklenir. Ancak işyerinde giriş çıkış kaydı, puantaj veya vardiya çizelgesi tutuluyorsa bu belgelerin sunulması işverenden istenir. Belgenin bulunmadığı hallerde tanık beyanları öne çıkar; bu durumda beyanların çalışma dönemleriyle örtüşmesi ve tanığın hangi dönemde aynı ortamda bulunduğunun net olması önem kazanır.
Kayıt Boşluğunu Kapatan Materyaller
- Kart okuma, parmak izi veya güvenlik giriş çıkış kayıtları
- Servis ve yemek kartı kullanım dökümleri
- Kurumsal e-posta ve iş yazılımı üzerindeki işlem saatleri
- Vardiya çizelgeleri, nöbet listeleri ve mesai onay formları
- Aynı dönemde çalışmış kişilerin bordro ve giriş kayıtları
Adımların Sırası
- Hizmet dökümünüzü alarak dönemleri ve işyeri sicillerini çıkarın
- Bordro ile banka hesabınıza yatan tutarları karşılaştırın
- Elinizdeki dijital kayıtları tarih sıralı biçimde arşivleyin
- Talep edilecek kalemleri dönem bazında ayrı ayrı hesaplayın
- Zorunlu arabuluculuk aşamasına hesap tablosuyla birlikte gidin
Ayrı Usule Tabi Talepler
Sigortasız çalışılan dönemin tespiti, işçilik alacaklarından farklı bir prosedüre tabidir ve kurumun sürece dahil olmasını gerektirir. Bu nedenle iki talebin aynı dilekçeye sıkıştırılması yerine, hangi talebin hangi yolda ilerleyeceğinin baştan planlanması gerekir.
Kapanış
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Çalışma düzeniniz, sektörünüz ve işyerindeki kayıt uygulaması ispat stratejisini değiştirdiğinden, talep listenizi oluştururken hukuki destek almanız yerinde olacaktır.