Fesih sonrası açılan dosyalarda işe iade talebi ile fazla çalışma alacağı çoğu zaman aynı anda gündeme gelir; ancak bu iki talep farklı takvimlere ve farklı ispat mantığına tabidir. 4857 sayılı Kanun feshin geçerliliği ile çalışma sürelerini, 7036 sayılı Kanun uyuşmazlığın çözüm sırasını, 5510 sayılı Kanun hizmet kayıtlarını, 6331 sayılı Kanun ise işyerinde tutulan iş sağlığı ve güvenliği kayıtlarını ilgilendirir.
İki talebin ayrı mantığı
İşe iade talebi kısa ve katı bir takvime tabidir; gecikme telafi edilemez. Fazla çalışma alacağı ise daha uzun bir süreye yayılabilir ama tamamen belgeye dayalı bir ispat sorunudur. Bu ayrım kavranmadan kurulan planlama, genellikle işe iade yolunun kaçırılması ve alacak talebinin belgesiz kalması gibi çifte kayıpla sonuçlanır.
Fesih bildiriminin biçimi
Feshin yazılı yapılıp yapılmadığı, gerekçenin açık ve kesin biçimde belirtilip belirtilmediği ve savunma alınıp alınmadığı ilk incelenecek noktalardır. Fesih yazısının bir örneği, tebliğ tarihi ve varsa savunma talebi ile verilen yanıt saklanmalıdır. Fesih sözlü yapılmışsa, iş ilişkisinin fiilen hangi tarihte sona erdiğini gösteren kayıtlar önem kazanır.
Fazla mesainin ispatı
- İşyerinde tutulan giriş çıkış ve puantaj kayıtları
- Mesai saatleri dışında gönderilen kurumsal yazışmalar
- Vardiya ve nöbet çizelgeleri, servis saatleri
- Bordroda fazla çalışma tahakkuku bulunup bulunmadığı
- Aynı dönemde benzer koşullarda çalışan tanıkların beyanı
Bordroda fazla çalışma karşılığı tahakkuk gösteriliyorsa, aynı dönem için ek talep ileri sürerken bunun nedeni ayrıca açıklanmalıdır. Kayıtlar işveren elindeyse, bunların dosyaya getirtilmesi usulüne uygun ve zamanında talep edilmelidir.
Sürecin sırası
- Fesih tarihi ve tebliğ belgesi sabitlenir.
- İşe iade yolunun takvimi ilk sıraya yazılır ve diğer işler buna göre planlanır.
- Arabuluculuk aşamasına, hesaplanmış ve belgelenmiş bir tabloyla girilir.
- Anlaşma sağlanamazsa dava hazırlığında talepler ayrı ayrı gerekçelendirilir.
- Süreç boyunca tüm yazışmalar tek bir kronolojik dosyada tutulur.
İşe iade sonrası başvuru aşaması
İşe iade yönünde bir sonuç alınması tek başına yeterli değildir; işverene süresinde başvuru yapılması gerekir ve bu başvurunun yazılı olarak belgelenmesi büyük önem taşır. Başvuru yapıldığının ispatlanamaması, kazanılmış görünen bir sonucun pratikte değer kaybetmesine yol açabilir. Aynı şekilde işverenin yanıtı da kayıt altına alınmalıdır.
Yukarıdakiler genel nitelikte açıklamalardır; işyerinin kayıt düzeni ve feshin gerekçesi izlenecek yolu değiştirir. Fesih bildirimini aldıktan hemen sonra bir avukatla görüşülmesi, kısa süreli hakların korunması bakımından belirleyici olur.