İş sözleşmesi sona erdiğinde işçinin kıdem, ihbar ve ödenmemiş ücret gibi alacakları ile işe iade hakkı gündeme gelir. Bu rehber, 4857 sayılı İş Kanunu, iş mahkemelerine ilişkin 7036 sayılı Kanun ile 5510 ve 6331 sayılı düzenlemeler çerçevesinde, alacak taleplerinde sürenin neden belirleyici olduğunu anlatır.
Fesihten Sonra Sayaç Başlar
İşe iade hakkını kullanmak isteyen işçi için, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir aylık süre içinde arabulucuya başvurmak kritik önemdedir. Bu süre kaçırılırsa, feshin geçersizliği iddiası esasa girilmeden reddedilebilir. Bu yüzden fesih tarihi ve bildirim şekli mutlaka belgelenmelidir.
Arabuluculuk Zorunluluğu
İşçilik alacaklarına ilişkin davalarda arabuluculuk çoğunlukla dava şartıdır; yani arabulucuya başvurmadan doğrudan dava açılamaz. Arabuluculuk tutanağının doğru düzenlenmesi, sonraki dava aşamasında talep edilebilecek kalemleri de etkiler.
Alacakları Belgelendirmek
- Çalışma süresini gösteren SGK hizmet dökümü ve işe giriş-çıkış kayıtları
- Ücretin gerçek tutarını ortaya koyan bordro, banka ödemeleri ve tanık beyanları
- Fazla çalışma iddialarında giriş-çıkış, puantaj ve mesai kayıtları
Özellikle fazla mesai ve gerçek ücret uyuşmazlıklarında ispat yükü büyük ölçüde işçiye düşer; bu nedenle kayıtları önceden toplamak belirleyicidir.
İş Kazası ve İş Sağlığı Boyutu
İş kazası ya da meslek hastalığı söz konusuysa, işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği ayrı bir inceleme konusudur. Bu dosyalarda tazminat hesabı, kusur oranı ve raporlarla birlikte değerlendirilir.
Her iş uyuşmazlığı, çalışma koşulları ve fesih biçimiyle birlikte ele alınır; buradaki bilgiler genel çerçevedir. Fesihten sonra süreyi kaçırmamak için en kısa sürede bir hukukçuya danışmanız önerilir.