Çalışanın maruz kaldığı sistematik yıldırma, yani mobbing, hukuken tazminat doğuran bir olgudur. Buna çoğu zaman ödenmeyen fazla mesai alacağı da eklenir. Her iki talebin de kilit noktası ispattır.
Mobbingi Diğer Uyuşmazlıklardan Ayırmak
Her olumsuz davranış mobbing değildir. Mobbingin varlığı için davranışın sistematik, süreklilik gösteren ve çalışanı yıldırmaya yönelik olması aranır. Tek seferlik bir tartışma veya haklı bir uyarı bu kapsamda değerlendirilmez. 4857 sayılı Kanun ve 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, işverene çalışanı koruma yükümlülüğü yükler; bu yükümlülüğün ihlali sorumluluğun zeminini oluşturur.
Mobbingin İspat Araçları
- Davranışın sürekliliğini gösteren yazışma ve e-postalar
- Görev, unvan veya çalışma koşullarındaki haksız değişiklik kayıtları
- Tanık beyanları ve varsa iş yeri içi şikayet başvuruları
- Sağlık kuruluşundan alınan ve süreçle bağı kurulabilen raporlar
Fazla Mesainin Hesabı ve İspatı
Haftalık yasal çalışma süresini aşan çalışma, fazla mesai ücretine hak kazandırır. İşçi, fazla çalıştığını kural olarak kendisi ispatlar; ancak imzalı bordrolar, giriş-çıkış kayıtları ve tanık beyanları bu ispatta kullanılır. Bordroda fazla mesai tahakkuk ettirilmiş ve ihtirazı kayıt konulmamışsa, bu durum işçi aleyhine sonuç doğurabilir. Bu nedenle ödeme belgelerinin dikkatle incelenmesi gerekir.
Arabuluculuk Ön Şartı
7036 sayılı Kanun uyarınca, işçilik alacaklarına ve işe iade talebine ilişkin davalarda arabulucuya başvuru bir dava şartıdır. Arabuluculuğa gitmeden açılan dava, bu eksiklik nedeniyle reddedilir. Bu nedenle sürecin doğru sırayla yürütülmesi önemlidir.
Sürelerin Takibi
İşçilik alacakları zamanaşımına tabidir ve iş ilişkisinin sona ermesiyle işlemeye başlayan süreler gözetilmelidir. SGK boyutuyla ilgili haklar için 5510 sayılı Kanun çerçevesi ayrıca değerlendirilir.
Mobbing ve fazla mesai talepleri delile dayalı ve süreli süreçlerdir. Haklarınızı korumak için belgelerinizi biriktirip erken aşamada hukuki destek almanız yerinde olur.