Çalışanın sistemli biçimde yıldırılması (mobbing) ile karşılığı ödenmeyen fazla mesai, çoğu zaman aynı dosyada birlikte ileri sürülür. 4857 ve 7036 sayılı Kanunlar ekseninde bu iki talebin hangi sırayla ve hangi süreler içinde kurulacağını bir usul planı olarak ele alıyoruz.
Talebi Kurmadan Önce Ayrım
Her olumsuz davranış mobbing değildir; süreklilik, yıldırma amacı ve belirli kişiye yönelme aranır. Fazla mesai ise çalışma süresine ilişkin ayrı bir alacaktır. İki talebin dayanağı farklı olduğundan, delil ve süre planı da ayrı kurulmalıdır.
Zorunlu Arabuluculuk: İlk Durak
İşçilik alacaklarına ilişkin davadan önce, kural olarak arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Bu aşama atlanırsa dava usulden reddedilir. Usul planının ilk halkası bu nedenle arabuluculuk başvurusudur; anlaşma sağlanamazsa düzenlenen son tutanak dava yolunu açar.
Süreleri İzlemek
- Fesih veya alacağın doğduğu tarihe bağlı işleyen süreler
- Arabuluculuk son tutanağından sonra dava açma süresi
- Bildirim ve ihtarların tebliğ tarihlerinin kaydı
Delili Zamanında Toplamak
Mobbing için tarihli yazışmalar, aşağılayıcı talimat kayıtları, tanık beyanları ve varsa sağlık raporları önem taşır. Fazla mesai için giriş-çıkış kayıtları, puantaj ve tanık anlatımı belirleyicidir. Deliller iş ilişkisi sürerken daha kolay toplandığından, süre planı delil toplamayı da kapsamalıdır.
İş Sağlığı ve Sosyal Güvenlik Bağlantısı
Mobbing kaynaklı sağlık sorunları, 6331 sayılı Kanun kapsamındaki işveren yükümlülükleriyle ilişkilendirilebilir; sosyal güvenlik boyutu için 5510 sayılı Kanun hükümleri ayrıca gözetilir.
Mobbing ve fazla mesai iddiaları büyük ölçüde delilin gücüne ve süreye bağlıdır. Talebinizi ileri sürmeden önce elinizdeki kanıtları ve süreleri hukuki destekle değerlendirmeniz sürecin sağlığı açısından önemlidir.