İşyerinde sistematik psikolojik baskı (mobbing), işçiye haklı fesih ve tazminat imkanı doğurabilir. Bu rehber, 4857 ve 7036 sayılı kanunlar çerçevesinde mobbing iddiasının ispatını ve kıdem tazminatı hesabının esaslarını ele alır.
Mobbingin Ayırt Edici Özellikleri
Mobbing; belirli bir kişiye yönelen, süreklilik gösteren ve onu işten ayrılmaya zorlamayı amaçlayan davranışlar bütünüdür. Tek seferlik bir tartışma veya yönetim hakkı kapsamındaki talimatlar mobbing sayılmaz. Süreklilik ve sistematiklik unsuru, iddianın ayakta kalması için belgelenmesi gereken temel noktadır.
İspat ve Delil Düzeni
Mobbingde ispat yükü işçidedir; ancak yargı, olayın gizli yapısı nedeniyle kesin ispat yerine kuvvetli belirti aramaya yönelebilir. E-postalar, mesajlar, tanık beyanları, sağlık raporları ve tutulan olay günlüğü birlikte değerlendirildiğinde tutarlı bir tablo oluşur. Yaşanan olayların tarih ve içerikle kronolojik kaydı, dağınık şikayetten çok daha güçlü bir delil oluşturur.
- Olaylar tarih, kişi ve içerikle kronolojik kaydedilmeli
- Sağlık raporları baskı dönemiyle ilişkilendirilmeli
- Tanık beyanları somut olaylara dayandırılmalı
Haklı Fesih ve Kıdem
Mobbing kanıtlanırsa işçi, 4857 sayılı Kanun uyarınca iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir ve şartları varsa kıdem tazminatına hak kazanır. Kıdem tazminatı; işçinin çalışma süresi ve giydirilmiş brüt ücreti esas alınarak hesaplanır. Ücrete ek olarak süreklilik gösteren ikramiye, yol ve yemek gibi menfaatler de hesaba dahil edilir. Bu nedenle ücretin gerçek tutarının belgelenmesi önemlidir.
Zamanaşımı ve Arabuluculuk
İşçilik alacaklarında dava açmadan önce arabuluculuğa başvuru, 7036 sayılı Kanun uyarınca dava şartıdır; bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir. Kıdem tazminatı ve diğer alacaklar, fesihten itibaren işleyen zamanaşımı süresine tabidir. Sürenin doğru hesaplanması için fesih tarihinin ve bildiriminin belgelenmesi gerekir.
İş uyuşmazlıkları, çalışma koşulları ve fesih biçimine göre farklılaşır. Bu içerik genel bilgi amaçlıdır; alacak ve tazminat tablonuz için bir hukukçuyla değerlendirme yapmanız tavsiye edilir.