İşçi ile işveren arasındaki birçok uyuşmazlıkta olduğu gibi, bazı SGK uyuşmazlıklarında da dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk aşamasından geçilmesi gerekir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, işçilik alacakları ve işe iade taleplerinde arabuluculuğu dava şartı hâline getirmiştir. Bu rehber, sürecin işleyişini ve SGK boyutunu ele alır.
Hangi Uyuşmazlıklar Arabuluculuğa Tabi?
Kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık izin gibi işçilik alacakları ile işe iade talepleri arabuluculuk dava şartına tabidir. Buna karşılık iş kazası veya meslek hastalığından doğan maddi-manevi tazminat ile hizmet tespiti davalarında farklı usuller söz konusu olabilir. SGK'nın taraf olduğu bazı uyuşmazlıklarda ise idari başvuru yolu öne çıkar.
Hizmet Tespiti ve Prim Uyuşmazlıkları
- Sigortasız çalıştırma iddialarında hizmet tespiti davası SGK'ya husumet yöneltilerek açılır.
- Bu davalarda kamu düzeni gereği hâkim resen araştırma yapar; delil serbestisi geniştir.
- Prim borcu ve idari para cezalarına karşı ise itiraz ve dava yolları ayrı işler.
Arabuluculuk Aşamasının Yönetimi
Arabuluculuk başvurusu yetkili büroya yapılır ve süreç kısa takvimlerle işler. Anlaşma sağlanırsa düzenlenen tutanak ilam niteliği taşır. Anlaşmama tutanağı ise dava açmanın ön şartıdır; bu belge olmadan açılan dava usulden reddedilir. Bu nedenle tutanağın doğru düzenlenmesi kritik önemdedir.
Delil ve Hesaplama Hazırlığı
İşçilik alacaklarında bordrolar, puantaj kayıtları, banka ödemeleri ve tanık beyanları belirleyicidir. 5510 sayılı Kanun kapsamındaki prim ve hizmet süreleri, hem alacak hesabını hem de SGK'ya karşı talepleri etkiler. 4857 ve 6331 sayılı düzenlemeler işçi sağlığı ve güvenliği boyutunu tamamlar.
Her iş ilişkisinin belge düzeni ve çalışma koşulları farklıdır; alacak kalemleri buna göre değişir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Arabuluculuk süresini ve dava haklarınızı kaçırmamak için başvuru öncesinde profesyonel destek almanız yerinde olur.