Kişisel verilerin işlenmesinde açık rıza, hukuka uygunluk sebeplerinden yalnızca biridir ve çoğu zaman yanlış anlaşılır. Rızanın geçerliliği ile ilgili kişinin veri sorumlusuna yaptığı başvurunun süreleri, uygulamada hak kayıplarının en sık yaşandığı noktadır. Bu rehber bu ikisine odaklanır.
Geçerli Açık Rızanın Üç Unsuru
6698 sayılı KVKK bakımından açık rıza; belirli bir konuya ilişkin olmalı, bilgilendirmeye dayanmalı ve özgür iradeyle açıklanmalıdır. Bir hizmetin ön şartı hâline getirilen, geri alınması zorlaştırılan ya da genel geçer ifadelerle alınan rıza sakatlanabilir. Rızanın her zaman geri alınabileceği unutulmamalıdır.
Rıza Gerekmeyen Haller
Kanunun öngördüğü, sözleşmenin ifası için zorunlu olan veya veri sorumlusunun meşru menfaatine dayanan işlemlerde açık rıza aranmaz. Bu nedenle her işlem için rıza toplamak hem gereksiz hem de dengeyi bozan bir uygulamadır. Doğru hukuki sebebin baştan seçilmesi önemlidir.
İlgili Kişinin Başvuru Yolu
Verisi işlenen kişi, önce veri sorumlusuna yazılı başvurmalıdır. Sorumlunun yanıt vermesi için kanuni bir süre öngörülmüştür; yanıt verilmez veya yetersiz kalırsa Kurula şikâyet yolu açılır. Bu iki aşamalı yapıda, veri sorumlusuna başvurmadan doğrudan Kurula gidilmesi başvurunun reddine yol açabilir.
Kanıt ve Belgelendirme
Başvurunun tarihi, içeriği ve tebliğ edildiği kaydedilmeli; verilen yanıt saklanmalıdır. İhlalin niteliğine göre 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğe erişim tedbirleri de gündeme gelebilir.
Bu metin genel bilgi amaçlıdır. Rızanın geçerliliği ve başvuru süresi somut olaya göre değişebileceğinden, veri ihlali yaşadığınızı düşünüyorsanız uzman görüşü almanız yararlı olacaktır.