Kişisel verilerin korunması alanında VERBİS (Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi) kaydı, birçok veri sorumlusu için bir yükümlülük olmasının ötesinde, ihlal iddialarında sorumluluğun kime ait olduğunu gösteren bir çerçeve sunar. 6698 sayılı Kanun kapsamındaki başvuru ve şikâyet süreçlerinde kaydın durumu, tarafların pozisyonunu doğrudan etkiler.
Kayıt Yükümlülüğünün Kimi Kapsadığı
VERBİS kaydı, tüm veri sorumlularını aynı ölçüde bağlamaz; çalışan sayısı, mali büyüklük ve verinin niteliği gibi ölçütlere göre muafiyet söz konusu olabilir. Bu nedenle bir uyuşmazlıkta önce karşı tarafın kayıt yükümlüsü olup olmadığı netleştirilmelidir.
Önce Veri Sorumlusuna, Sonra Kurula
6698 sayılı Kanunun kurduğu düzende hak arama, kural olarak iki aşamalıdır. İlgili kişi önce doğrudan veri sorumlusuna başvurur; talebine yeterli yanıt alamaz ya da hiç yanıt gelmezse Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet yoluna gider. Bu sıralamanın atlanması, şikâyetin usulden değerlendirilmemesine yol açabilir.
- Başvuru yazılı veya Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılmalıdır.
- Veri sorumlusunun yanıt vermesi gereken bir süre öngörülmüştür; bu sürenin başlangıcı başvurunun ulaştığı tarihtir.
- Yanıtın yetersizliği hâlinde Kurula başvuru için ayrı bir süre işlemeye başlar.
Sürelerin Kaçırılmaması
Başvuru ve şikâyet süreleri hak düşürücü nitelik taşıyabildiğinden, tebligatın ya da yanıtın ulaştığı tarihin belgelenmesi önemlidir. Yanıtın geç geldiği durumlarda, gecikmenin başvuranın kusurundan kaynaklanmadığı ayrıca ortaya konulmalıdır.
İnternet Yayınıyla Kesişen Durumlar
Kişisel verinin bir internet ortamında yayımlanmasıyla ihlal oluşmuşsa, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi yolları da paralel biçimde değerlendirilebilir. Bu iki hukuki yol birbirini tamamlar niteliktedir.
Yukarıdaki açıklamalar genel çerçeve sunar. Kayıt durumu, muafiyet ve süre hesapları olaya göre değiştiğinden, somut bir başvuru öncesinde profesyonel değerlendirme almak faydalı olacaktır.