Kişisel veri uyuşmazlıklarında yaptırımın kaynağı çoğu zaman verinin işlenmiş olması değil, işlemenin dayandırıldığı hukuki sebebin ayakta kalmamasıdır. Bu rehber, 6698 sayılı KVKK ve 5651 sayılı Kanun ekseninde açık rızanın geçerlilik testini ve idari para cezasıyla karşılaşan veri sorumlusunun izleyeceği yolu ele alır.
Açık Rızanın Üç Şartı
Açık rıza; belirli bir konuya ilişkin olmalı, bilgilendirmeye dayanmalı ve özgür iradeyle açıklanmalıdır. Uygulamada en sık düşülen hata, hizmetin verilmesini rızaya bağlamaktır. Üyelik veya sözleşmenin kurulması, ticari elektronik ileti onayı verilmesi şartına bağlanmışsa rızanın özgür iradeye dayandığı savunulamaz. Aynı şekilde tek bir kutucukla birden çok amaç için toplanan onaylar, belirli olma şartını karşılamaz.
Rıza Yerine Başka Bir Hukuki Sebep Aranmalı mı?
KVKK, açık rıza dışında da işleme imkânı tanır: sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan ilgili olma, veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirmesi, ilgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla meşru menfaat gibi. Bir işleme faaliyeti bu sebeplerden birine dayanabiliyorken ayrıca rıza alınması, hem gereksizdir hem de rıza geri alındığında faaliyetin dayanaksız kaldığı izlenimini doğurur. Envanter çalışmasında her faaliyet için tek ve doğru hukuki sebep seçilmelidir.
Ceza Tebliğ Edildiğinde İzlenecek Sıra
- Kararın gerekçesinde hangi işleme faaliyetinin ve hangi yükümlülük ihlalinin esas alındığını ayırt edin.
- Kararın altında gösterilen kanun yolu ve süreyi esas alın; başvurulacak yargı yeri mevzuat değişiklikleriyle farklılaşabildiğinden yürürlükteki metni mutlaka kontrol edin.
- Aydınlatma metinleri, rıza kayıtları, saklama ve imha politikası ile ihlal bildirimi yazışmalarını tarih sırasıyla dosyalayın.
- Sürenin son gününü değil, dilekçenin hazır olması gereken ara tarihi takvime işleyin.
İlgili Kişiyle Anlaşma, Ceza Dosyasını Kapatır mı?
Kapatmaz. İdari para cezası kamusal bir yaptırımdır ve ilgili kişiyle yapılan tazminat mutabakatı bu yaptırımı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Buna karşılık ihlalin giderilmesi, verinin silinmesi ve mağduriyetin telafisi yönünde atılan somut adımlar, hem Kurul aşamasında hem yargı aşamasında dosyanın değerlendirilmesinde ağırlık taşır. Bu nedenle iki hat paralel yürütülmelidir: ilgili kişiyle çözüm ve yaptırıma karşı başvuru.
Metindeki değerlendirmeler genel çerçeve sunar. Veri işleme faaliyetinizin niteliği ve karar gerekçesi sonucu değiştirebileceğinden, dosyanıza özgü hukuki destek almanız uygun olur.