Kişisel verilerin silinmesi talebi çoğu zaman tek başına değerlendirilir; oysa talebin dayanağı ve gücü, veri sorumlusunun baştan yaptığı aydınlatmada gizlidir. 6698 sayılı KVKK ile internet yayınlarına ilişkin 5651 sayılı Kanun farklı sonuçlar doğuran iki ayrı kanal sunar. Bu rehber, aydınlatma metniyle silme talebi arasındaki bağı kurarak süreci ele alır.
Aydınlatma Metni Talebin Zeminidir
Aydınlatma yükümlülüğü, verinin hangi amaçla, hangi hukuki sebebe dayanılarak işlendiğini ve kimlere aktarıldığını ilgili kişiye önceden bildirmeyi gerektirir. Silme talebi hazırlanırken bu metin dikkatle okunmalıdır; çünkü işlemenin dayandığı hukuki sebep açık rızaya mı yoksa sözleşmenin ifası veya hukuki yükümlülük gibi başka bir sebebe mi dayandığı, talebin kaderini belirler. Açık rızaya dayanan işlemede rızanın geri alınması silme talebini güçlendirirken, kanuni saklama yükümlülüğü bulunan verilerde sonuç farklı olabilir.
Veri Sorumlusuna Başvurunun Kurgusu
- Başvuru yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılır
- Talep edilen işlem açıkça belirtilir: silme, yok etme veya anonim hâle getirme
- Hangi verinin, hangi sistemde bulunduğu mümkün olduğunca somutlaştırılır
- Verinin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirim yapılması ayrıca istenir
- Başvuru tarihi ve tebliğ kaydı saklanır
Kurula Şikâyet ve Ek Yollar
Veri sorumlusu başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. Talebin reddedilmesi, yetersiz cevap verilmesi veya hiç cevap verilmemesi hâlinde, cevabı öğrenme tarihinden itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunulabilir. Verinin arama motoru sonuçlarında veya bir internet sitesinde görünür olduğu hâllerde, ayrıca içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi yolu değerlendirilir; bu iki yol birbirini tamamlar.
Sulh Yoluyla Çözüm ve Yargısal Yol
Veri sorumlusunun görüşmeye açık olduğu dosyalarda, verinin kaldırılması ve bir daha işlenmemesi taahhüdü yazılı hâle getirildiğinde süreç hızlı kapanabilir. Ancak sözlü mutabakatlar denetlenemez; taahhüdün hangi tarihte, hangi sistemlerde uygulanacağı ve doğrulamanın nasıl yapılacağı yazılmalıdır. İhlalden doğan maddi ve manevi zarar talebi ise genel hükümlere göre ayrıca ileri sürülebilir ve idari süreçten bağımsızdır.
Bu açıklamalar yol gösterici niteliktedir; işlenen verinin türü ve veri sorumlusunun faaliyet alanı sonucu değiştirir. Başvuru metnini göndermeden önce hukuki yönden gözden geçirmeniz uygun olacaktır.