Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi ya da paylaşılması hâlinde ilgili kişinin elindeki en güçlü araç, doğru sırayla ve süresinde yapılmış bir başvurudur. 6698 sayılı KVKK ve 5651 sayılı Kanun ekseninde hazırlanan bu rehber, iki aşamalı başvuru zincirini, başvuru metninin nasıl somutlaştırılacağını ve idari yol ile tazminat davası arasındaki tercihi ele alır.
İki Aşamalı Başvuru Zinciri
KVKK, ilgili kişinin önce veri sorumlusuna başvurmasını, ardından cevap alamaması veya cevabı yetersiz bulması hâlinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyette bulunmasını öngörür. Doğrudan Kurul'a yapılan şikâyet, ön başvuru şartı tamamlanmadığı gerekçesiyle işleme alınmayabilir. Kanunda, veri sorumlusunun cevap vermesi için tanınan süre ile bu sürenin dolmasından sonra Kurul'a başvurmak için öngörülen süre birbirini izleyecek şekilde düzenlenmiştir; bu iki süre tek bir takvimde takip edilmelidir.
Başvuru Metninde Somutlaştırma
Genel ifadelerle yazılmış başvurular çoğu kez sonuçsuz kalır. Metinde şu unsurlar açıkça yer almalıdır:
- Hangi kişisel verinin, hangi tarihte, hangi ortamda işlendiği
- İşlemenin dayandığı hukuki sebebin sorulduğu açık talep
- Verinin aktarıldığı üçüncü kişilerin bildirilmesi isteği
- Silme, yok etme veya anonim hâle getirme talebinin net yazımı
- Talebin aktarım yapılan taraflara da bildirilmesi isteği
İhlal Bildirimi ve Zararın Belgelenmesi
Bir veri ihlali yaşandığında veri sorumlusunun ilgili kişileri ve Kurul'u bilgilendirme yükümlülüğü vardır. İlgili kişi açısından kritik olan, ihlalin kendisine hangi tarihte bildirildiğinin ve bu bildirimden sonra hangi somut zararların doğduğunun kayda geçirilmesidir. Kimlik bilgileri kullanılarak açılmış hesaplar, gelen dolandırıcılık aramaları veya itibar zedelenmesine ilişkin kayıtlar tarih sırasıyla dosyalanmalıdır. İçerik yayımdan kaldırma talebi gerekiyorsa, 5651 kapsamındaki başvuru yolunun KVKK başvurusundan ayrı işlediği not edilmelidir.
Şikâyet mi Tazminat Davası mı
Kurul'a yapılan şikâyet idari yaptırıma ve düzeltici işleme yöneliktir; kişinin uğradığı maddi ve manevi zararın giderilmesi ise genel hükümlere göre açılacak davanın konusudur. İki yol birbirinin alternatifi değildir ve birlikte yürütülebilir. Karşı taraf uzlaşma teklif ettiğinde, teklifin yalnızca verinin silinmesini mi yoksa zararın giderilmesini de mi kapsadığı ayrıştırılmalı, kabul metninde hangi taleplerin saklı tutulduğu yazılmalıdır.
Buradaki bilgiler genel bir yol haritası sunar. Veri sorumlusunun niteliği, işlemenin kapsamı ve ihlalin etkisi sonucu değiştirebileceğinden, başvuru metninizi göndermeden önce hukuki değerlendirme almanız faydalı olur.