Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi hâlinde ilgili kişinin izleyeceği yol, 6698 sayılı KVKK bakımından iki aşamalıdır ve bu sıra atlanamaz. Doğrudan Kurula yapılan başvurular çoğu zaman usulden ele alınamaz; bu nedenle sürecin doğru başlatılması sonuçtan daha önemlidir.
İki Aşamalı Yolun İşleyişi
İlgili kişi öncelikle veri sorumlusuna yazılı olarak başvurur. Veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması ya da hiç cevap verilmemesi hâlinde, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunulabilir. Bu iki süre birlikte işler; cevap gelmediği için beklemek, altmış günlük dış sınırın kaçırılmasına yol açar.
Veri Sorumlusunun Bildirim Yükümlülüğü
İhlalin gerçekleştiğini öğrenen veri sorumlusunun makul sürede Kurula bildirim yapması ve etkilenen ilgili kişileri bilgilendirmesi beklenir. Şirketin geç veya eksik bildirim yapması, ilgili kişinin süresini uzatmaz ancak şikâyet dilekçesinde ayrı bir aykırılık olarak ileri sürülebilir. Bu nedenle şirketin duyuru yaptığı tarih ile ihlalin gerçekleştiği tarih arasındaki fark kayıt altına alınmalıdır.
Başvuru Dilekçesinin Gücünü Belirleyen Unsurlar
- Hangi kişisel veri kategorisinin etkilendiğinin somut olarak yazılması
- Verinin nasıl öğrenildiğine dair kanıt: gelen bildirim e-postası, basın duyurusu ya da üçüncü kişiden gelen uyarı
- Talebin net biçimde belirtilmesi: silme, yok etme, aktarılan üçüncü kişilere bildirim veya düzeltme
- Başvurunun tebliğ tarihini gösteren kayıt: kayıtlı elektronik posta, noter ya da sistemde tanımlı e-posta adresi
- Verinin bir web sitesinde yayımlanmış olması hâlinde ilgili adreslerin listelenmesi
Şikâyet Yolu ile Tazminat Yolunun Farkı
Kurula yapılan şikâyet idari yaptırım ve düzeltici işlem sonucunu doğurur; ilgili kişiye doğrudan bir ödeme sağlamaz. Uğranılan zararın giderilmesi için genel hükümlere göre ayrıca dava açılması gerekir. Bu iki yol birbirinin alternatifi değildir, birlikte yürütülebilir. Kurul kararının aleyhe çıkması hâlinde ise idari yargı yolu açıktır.
Şirketin Sunduğu Çözüm Kabul Edilmeli mi?
Veri sorumluları sıklıkla kredi izleme hizmeti, hesap kapatma ya da özür yazısı sunar. Bu tekliflerin kabulü tek başına şikâyet hakkını ortadan kaldırmaz; ancak feragat içeren bir metin imzalanması hâlinde tazminat talebi zayıflayabilir. İmzadan önce metnin hangi talepleri kapsadığı satır satır okunmalıdır.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgi niteliğindedir. İhlalin kapsamı ve verinin niteliği süreci değiştirebileceğinden, başvuru ve şikâyet dilekçelerinin hazırlanmasında uzman görüşünden yararlanılması tavsiye edilir.