Kişisel verilerin işlenmesinde aydınlatma yükümlülüğü, verinin toplandığı anda yerine getirilmesi gereken bir görevdir. Sonradan gönderilen bilgilendirme metni bu eksikliği gidermez. 6698 sayılı Kanun kapsamındaki uyuşmazlıklarda ise şikâyet yolunun kendine özgü bir sıralaması vardır ve bu sıra atlandığında başvuru esastan incelenmeden reddedilir.
Önce Veri Sorumlusuna Başvuru
İlgili kişi, taleplerini önce veri sorumlusuna yazılı olarak ya da Kurulun belirlediği yöntemlerle iletmek zorundadır. Veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Cevap yetersizse ya da hiç verilmezse, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunulabilir. Doğrudan Kurula yapılan şikâyetler bu ön aşama tamamlanmadığı için sonuçsuz kalır.
Aydınlatma Metnini Denetlerken Bakılacaklar
- Veri sorumlusunun kimliği açıkça belirtilmiş mi?
- Verilerin hangi amaçla işlendiği somut olarak yazılmış mı?
- Aktarılan taraflar ve aktarım amacı gösterilmiş mi?
- Toplama yöntemi ve hukuki sebep ayrı ayrı ifade edilmiş mi?
- Aydınlatma, açık rıza metniyle aynı kutuya sıkıştırılmış mı?
Son madde uygulamada en sık rastlanan kusurdur. Aydınlatma ile rıza alma işlemlerinin ayrılmaması, rızanın özgür iradeye dayanmadığı sonucunu doğurabilir.
Şikâyet Dilekçesinin Kurgusu
- Veri sorumlusuna yapılan başvuru ve cevap tarihleri kronolojik olarak verilir.
- Hangi aydınlatma unsurunun eksik olduğu madde madde gösterilir.
- Ekran görüntüsü, sözleşme örneği veya form çıktısı delil olarak eklenir.
- Talep, verinin silinmesi ya da işlemenin durdurulması gibi ölçülebilir bir sonuca bağlanır.
Kurul Şikâyeti mi, Tazminat Davası mı?
İdari yaptırım süreci ile kişisel zararın tazmini birbirinden bağımsızdır. Kurula şikâyet, veri sorumlusunun uygulamasını değiştirmesini sağlamada etkilidir ancak maddi karşılık üretmez. Uğranılan zarar somut ise genel hükümlere göre tazminat davası açılabilir; Kurul kararı bu davada güçlü bir dayanak olur. Veri sorumlusu uzlaşma önerip metni düzelteceğini bildirdiğinde, düzeltmenin yapılacağı tarih ve kapsam yazılı olarak kayda geçirilmelidir; aksi hâlde süre işlerken şikâyet hakkı zayıflar. İnternet üzerinden yayılan içeriklerde 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engelleme yolu da paralel olarak değerlendirilebilir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Veri işleme faaliyetinizin niteliğine göre değerlendirme değişebileceğinden, başvuru öncesinde hukuki görüş almanız faydalı olacaktır.