Arama sonuçlarında yıllar öncesine ait bir haberin, güncelliğini yitirmiş bir icra kaydının ya da beraatle sonuçlanan bir dosyaya ilişkin içeriğin çıkmaya devam etmesi, kişinin bugününü doğrudan etkiler. Unutulma hakkı bu noktada devreye girer; ancak hak, doğrudan dava açarak değil, kademeli bir başvuru zinciriyle kullanılır. Zincirin bir halkası atlandığında talep esasa girilmeden reddedilebilir.
Zorunlu İlk Basamak: Veri Sorumlusuna Başvuru
6698 sayılı KVKK, ilgili kişiye önce veri sorumlusuna başvurma yükümlülüğü getirir. Başvuru yazılı olarak ya da Kurul'un belirlediği yöntemlerle yapılır ve veri sorumlusunun talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırması gerekir. Başvuru dilekçesinde talebin türü açıkça yazılmalıdır: verinin silinmesi mi, yok edilmesi mi, yoksa anonim hale getirilmesi mi isteniyor? Arama motorlarına yönelik taleplerde ise istenen şey içeriğin kaynaktan kaldırılması değil, ad-soyad sorgusunda ilgili bağlantının indeksten çıkarılmasıdır; bu ayrım yapılmadığında başvuru muhatabı yanlış seçilmiş olur.
Kurul'a Şikâyette Zaman Penceresi
- Veri sorumlusunun cevabı olumsuzsa, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde şikâyet yoluna gidilir.
- Hiç cevap verilmemişse, her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış günlük süre esas alınır.
- Şikâyet dilekçesine başvurunun yapıldığını ve tarihini gösteren belge mutlaka eklenir.
- Kurul'un kararına karşı idari yargı yolu ayrıca değerlendirilir.
Bu takvimin en kırılgan noktası, veri sorumlusuna yapılan başvurunun tarihinin ispatlanamamasıdır. Tebliğ tarihi belirsiz bir başvuru, şikâyet süresinin başlangıcını da tartışmalı hale getirir.
Talebin Gerekçesi Nasıl Kurulur
Unutulma hakkı mutlak değildir; ifade özgürlüğü ve kamunun bilgi edinme menfaati ile birlikte tartılır. Bu nedenle dilekçede içeriğin güncelliğini yitirdiği, kişinin kamusal bir görev üstlenmediği, verinin doğruluğunu koruyup korumadığı ve yayında kalmasının doğurduğu somut zarar ayrı ayrı açıklanmalıdır. Yargı sürecine ilişkin içeriklerde dosyanın sonuçlanma biçimini gösteren belge eklenmesi, talebin en güçlü dayanağını oluşturur.
Paralel Yollar ve Kesişme Noktaları
Aynı içerik kişilik haklarını da ihlal ediyorsa, 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli istenebilir. İki yol birbirini dışlamaz: veri koruma başvurusu indeks temizliğine, hâkimlik kararı ise içeriğe erişimin kapatılmasına yöneliktir. Hangi yolun öncelikli işletileceği, içeriğin kaynağına ve yayıncının yurt içinde bulunup bulunmadığına göre belirlenmelidir.
Bu açıklamalar genel niteliktedir. Unutulma hakkı taleplerinde sonuç, içeriğin türü ve kişinin konumu gibi somut ölçütlere bağlı olduğundan başvuru metninin dosyaya özel hazırlanması önerilir.