Unutulma hakkı talepleri, verinin yalnızca yurt içindeki bir sistemde tutulduğu varsayımıyla kurgulandığında yarım kalır. Uygulamada içerik çoğu zaman yurt dışında yerleşik bir platformda barındırılır ya da hizmet sağlayıcı verileri yurt dışına aktarır. KVKK, 6698 sayılı Kanun ve 5651 sayılı Kanun ekseninde bu rehber, sınır ötesi unsurun başvuru düzenini nasıl değiştirdiğini ele alır.
Talebin İki Ayağı
Unutulma hakkı genellikle iki ayrı muhataba yönelir. Birincisi, arama sonuçlarında kişinin adıyla listelenen bağlantıların kaldırılmasıdır. İkincisi, içeriğin bulunduğu kaynak sitede verinin silinmesi ya da yok edilmesidir. Arama sonucundan çıkarılması içeriği ortadan kaldırmaz; kaynaktaki verinin silinmesi ise arama motorunun önbelleğinde geçici olarak görünmeye devam edebilir. Bu nedenle iki başvuru ayrı ayrı yapılmalı ve sonuçları ayrı takip edilmelidir.
Veri Yurt Dışına Aktarılıyorsa Ne Değişir?
Yurt dışına aktarım, 6698 sayılı Kanunda özel güvencelere bağlanmıştır. Bu nedenle başvuruda yalnızca silme talebi değil, aktarımın hangi hukuki dayanakla yapıldığının açıklanması da istenebilir. Veri sorumlusuna yöneltilecek sorular şunlardır: veri hangi ülkeye aktarıldı, aktarım hangi güvenceye dayanıyor, aktarılan tarafta silme talebi nasıl uygulanacak ve alt işleyenler bulunuyor mu?
Başvuru Sırasını Bozmamak
- Önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılır ve tarih belgelenir.
- Cevap verilmez veya yetersiz kalırsa Kurula şikâyet yolu gündeme gelir.
- Şikâyet dilekçesine, ilk başvuru ve cevabın örnekleri eklenir.
- Kişilik hakkı ihlali de varsa 5651 kapsamındaki yargısal yol ayrıca değerlendirilir.
- Tüm yazışmalarda içeriğin adresi ve tarihi değişmeyecek biçimde kayda geçirilir.
Veri sorumlusuna başvurulmadan doğrudan Kurula gidilmesi, dosyanın usul yönünden geri dönmesine yol açabilir. Bu sıralama biçimsel bir ayrıntı değil, sürecin işleyiş kuralıdır.
Kurul Sürecini Beklemek mi, Yargı Yoluna Geçmek mi?
İçerik aktif olarak zarar doğurmaya devam ediyorsa, idari süreci beklemek her zaman doğru tercih olmayabilir; kişilik haklarına yönelik ihlallerde yargısal koruma daha hızlı sonuç verebilir. Buna karşılık aktarım ve işleme kurallarına ilişkin yapısal bir aykırılık söz konusuysa Kurul denetimi daha isabetli olur. İki yol birbirini dışlamaz; hangisinin öne alınacağı, ihlalin sürüp sürmediğine göre belirlenmelidir.
Buradaki değerlendirmeler genel çerçeve sunar. Veri sorumlusunun bulunduğu ülke ve içeriğin niteliği süreci değiştirebileceğinden, başvuru metnini göndermeden önce veri koruma alanında çalışan bir hukukçuya kontrol ettirmeniz yararlı olacaktır.