Kişisel veri hukukunun kalbinde açık rıza kavramı yer alır; ancak her rıza geçerli sayılmaz. Bu rehber, KVKK (6698) ve 5651 çerçevesinde açık rızanın sınırlarını ve verilerin silinmesi talebini ele alır.
Geçerli Açık Rızanın Unsurları
Açık rıza; belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan bir onaydır. Bir hizmetin sunulmasını rıza şartına bağlamak veya rızayı genel geçer ifadelerle almak, rızanın geçerliliğini tartışmalı hale getirir. Bu nedenle rızanın hangi veri ve hangi amaç için alındığı somut biçimde belgelenmelidir.
Rızanın Aranmadığı Haller
KVKK, bazı durumlarda açık rıza olmaksızın veri işlemeye izin verir. Bu nedenle her veri işleme faaliyeti için rıza gerekmez; kanunda öngörülen şartların bulunup bulunmadığı önce incelenmelidir.
Silme, Yok Etme ve Anonim Hâle Getirme
İşleme sebebi ortadan kalkan kişisel veriler için üç yöntem gündeme gelir:
- Silme: verinin ilgili kullanıcılar için erişilemez hâle getirilmesi
- Yok etme: verinin hiçbir şekilde geri getirilemeyecek biçimde ortadan kaldırılması
- Anonim hâle getirme: verinin kimliği belirli kişiyle ilişkilendirilemez hâle getirilmesi
Başvuru ve Kurula Şikâyet
İlgili kişi önce veri sorumlusuna başvurur; başvurunun reddi veya cevapsız kalması hâlinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet yolu açılır. Başvuru ve şikâyet arasındaki sürelerin doğru hesaplanması, hakkın kaybolmaması için önemlidir.
Açık rızanın geçerliliği ve silme talepleri, işlenen verinin türüne ve amacına göre değişir. Verilerinizin hukuka aykırı işlendiğini düşünüyorsanız, başvuru yollarını somut olarak değerlendirmek için hukuki görüş almanız önerilir.