6698 sayılı KVKK, kişisel verisi işlenen kişiye müdahale hakkı tanırken, bu hakkın kullanımını belirli bir sıraya bağlar: önce veri sorumlusuna başvuru, sonra Kurula şikâyet. Bu sıra atlanırsa şikâyet usulden geri çevrilebilir. Rehber, başvuru ve şikâyet adımlarına ve sürelere odaklanır.
Aydınlatma ile Başlayan İlişki
Veri sorumlusu, veriyi işlemeden önce amacı, aktarımı, toplama yöntemi ve hukuki sebebi bildirmekle yükümlüdür. Aydınlatmanın açık rıza ile karıştırılmaması gerekir; bunlar ayrı yükümlülüklerdir. Aydınlatmanın eksikliği, ilgili kişinin sonraki başvuru ve şikâyetine dayanak oluşturabilir.
Zorunlu İlk Adım: Veri Sorumlusuna Başvuru
İlgili kişi; verisinin işlenip işlenmediğini öğrenme, düzeltme veya silinmesini isteme taleplerini önce veri sorumlusuna yazılı olarak iletir. Veri sorumlusu, kanunda öngörülen süre içinde cevap vermek zorundadır. Bu sürenin işlemesi, başvurunun ulaştığı tarihe bağlıdır; başvurunun tarihini ispatlayan gönderim kaydı bu yüzden saklanmalıdır.
Tebligat Gecikmesi ve Yanıt Süresi
Veri sorumlusunun yanıtının ilgili kişiye geç ulaşması ya da hiç ulaşmaması, şikâyet süresinin başlangıcını etkiler. Yanıtın tebliğ tarihi belirsizse, öğrenme anının belgelenmesi önem kazanır. Bu nedenle hem gönderilen başvuru hem alınan cevap, tarihleriyle birlikte tutulmalıdır.
Kurula Şikâyet
- Süresinde yanıt alınamaması ya da yanıtın yetersizliği şikâyet hakkı doğurur
- Şikâyet dilekçesinde ihlalin niteliği, yapılan başvuru ve alınan yanıt açıkça gösterilir
- İnceleme sonucu ihlalin giderilmesi ve idari yaptırım gündeme gelebilir
Veri internet ortamında yayılmışsa, 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması ya da erişimin engellenmesi ayrı bir yolla istenebilir. Süreler ve başvuru sırası belirleyici olduğundan, şikâyet öncesi hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.